Εθνικός Ορυκτός Πλούτος: «Σκούπα» 12 προτάσεων από τον ΣΜΕ για να ξεμπλοκάρουν οι εξορύξεις

Ο ΣΜΕ καταθέτει δέσμη προτάσεων για την επικαιροποίηση της Εθνικής Πολιτικής Ορυκτών Πρώτων Υλών, με 12 στοχευμένες νομοθετικές παρεμβάσεις

Με αιχμή την ανάγκη «καθαρών κανόνων» και ταχύτερων διαδικασιών, ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) ανοίγει επίσημα κύκλο παρεμβάσεων για την επικαιροποίηση της Εθνικής Πολιτικής για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, προαναγγέλλοντας ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα καταθέσει ολοκληρωμένες προτάσεις για τις εξορύξεις, ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος που έχει ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων εξορύξεις στην αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας, προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Παράλληλα, ο ΣΜΕ δηλώνει έτοιμος να συμμετάσχει ενεργά στις ομάδες εργασίας που θα συγκροτηθούν για την ανανέωση των κανονιστικών κειμένων του κλάδου, σε μια περίοδο όπου οι πρώτες ύλες και η μεταλλευτική δραστηριότητα επανέρχονται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής, όχι μόνο ως ζήτημα ανάπτυξης αλλά και ως παράγοντας γεωπολιτικής ισχύος και ανθεκτικότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Σύνδεσμος χαιρετίζει τις πρόσφατες δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ, οι οποίες όπως σημειώνει, αναδεικνύουν τη σημασία του εθνικού ορυκτού πλούτου τόσο για την οικονομία όσο και για τη γεωπολιτική ενίσχυση της χώρας, με ρητή δέσμευση για περαιτέρω αξιοποίηση.

Δύο υπομνήματα «βαριάς ύλης»: Ιδιοκτησιακό Κυκλάδων και 12 στοχευμένες αλλαγές

Ο ΣΜΕ απέστειλε δύο υπομνήματα προς το ΥΠΕΝ, επιχειρώντας να τοποθετήσει στο τραπέζι ζητήματα που, όπως υποστηρίζει, επιβαρύνουν την εξορυκτική και λατομική δραστηριότητα τόσο σε επίπεδο κόστους όσο και σε επίπεδο χρόνου αδειοδότησης και λειτουργίας.

Το πρώτο υπόμνημα αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς ορισμένων δασικών εκτάσεων στις Κυκλάδες και γενικότερα στη νησιωτική Ελλάδα, ένα θέμα που εδώ και δεκαετίες παράγει νομικές εκκρεμότητες, διοικητικές παλινωδίες και πρακτικά αδιέξοδα για επιχειρήσεις και ιδιώτες.

Το δεύτερο υπόμνημα περιλαμβάνει 12 συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις για βελτιώσεις στο ισχύον πλαίσιο, με στόχο να αντιμετωπιστούν τεχνικά και κανονιστικά κενά, που σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οδηγούν σε πρόσθετες διαδικασίες, ασάφειες, καθυστερήσεις και κόστος, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο κοινωνικό ή περιβαλλοντικό όφελος.

Το ιδιοκτησιακό στις Κυκλάδες: Όταν όλοι μπλοκάρουν και κανείς δεν «υπογράφει» λύση

Στο υπόμνημα για τις Κυκλάδες, ο ΣΜΕ περιγράφει ένα σύνθετο ιδιοκτησιακό ζήτημα που ταλαιπωρεί νόμιμους ιδιοκτήτες και εταιρείες για δεκαετίες. Όπως σημειώνει, σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, όπως η νησιωτική Ελλάδα και η Μάνη, δεν ισχύει το τεκμήριο ιδιοκτησίας του Δημοσίου επί των δασικών εκτάσεων, ενώ το βάρος απόδειξης τυχόν δικαιωμάτων φέρει το ίδιο το Δημόσιο.

Παρά ταύτα, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε εξορυκτικές ή λατομικές εκμεταλλεύσεις υποχρεώνονται να στραφούν δικαστικά κατά του Δημοσίου, διεκδικώντας αναγνώριση των ιδιοκτησιακών τους δικαιωμάτων, ενώ ταυτόχρονα καλούνται να καταθέτουν εγγυητικές επιστολές για ενδεχόμενα μελλοντικά μισθώματα.

Το πρόβλημα επιδεινώνεται καθώς οι δικαστικές διαδικασίες έχουν μεγάλη διάρκεια, με αποτέλεσμα οι εγγυητικές να «φουσκώνουν» σε μεγέθη που πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να εξυπηρετήσουν. Ο ΣΜΕ υπενθυμίζει ότι πολλές αγωγές στο παρελθόν απορρίπτονταν ως αόριστες, επειδή οι ιδιώτες καλούνταν να αποδείξουν πράξεις νομής από το 1885. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις δεν αναγνωριζόταν κυριότητα ούτε στο Δημόσιο, παρότι προέβαλλε ένσταση ιδίας κυριότητας.

Η υπόθεση αποκτά επιπλέον περιπλοκή με την εφαρμογή του Κτηματολογίου: όταν η πρώτη εγγραφή εμφανίζεται υπέρ του ιδιώτη, το Δημόσιο θα έπρεπε να ασκήσει κτηματολογική αγωγή για αλλαγή της εγγραφής, κάτι που –σύμφωνα με τον ΣΜΕ– δεν έγινε ποτέ.

Εδώ, όπως περιγράφεται, παράγεται ο «τραγέλαφος»: το Δημόσιο αδυνατεί να εκμισθώσει την έκταση καθώς κτηματολογικά εμφανίζεται ιδιωτική, όμως διοικητικές υπηρεσίες δεν αποδέχονται την εγγραφή υπέρ του ιδιώτη επικαλούμενες στοιχεία κυριότητας του Δημοσίου. Αυτά τα στοιχεία, όμως, δεν κρίνονται δικαστικά, αφού το Δημόσιο δεν προχωρά σε αγωγή. Την ίδια στιγμή ζητείται από τον ιδιώτη να ασκήσει νέα αγωγή, κάτι που πρακτικά δεν μπορεί να στηριχθεί με βάση την ίδια την κτηματολογική εικόνα, ενώ ζητούνται και αναπροσαρμογές εγγυητικών με απειλές διακοπής εργασιών.

Ο ΣΜΕ, σημειώνοντας ότι μέλη του πλήττονται ουσιαστικά από αυτή την κατάσταση, αναφέρει ότι έχει καταθέσει εναλλακτικές λύσεις για οριστική διευθέτηση του ζητήματος, επιδιώκοντας να σπάσει ο φαύλος κύκλος της νομικής και διοικητικής ακινησίας.

Οι 12 παρεμβάσεις που προτείνει ο ΣΜΕ

Στο δεύτερο υπόμνημα, ο ΣΜΕ επιχειρεί να πάει απευθείας στην καρδιά του προβλήματος: στο πώς λειτουργεί η καθημερινή πραγματικότητα αδειοδοτήσεων, μελετών, τεχνικών απαιτήσεων και κανονισμών που διέπουν την εξορυκτική δραστηριότητα.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι οι 12 προτάσεις τροποποίησης είναι απολύτως συγκεκριμένες και αφορούν κυρίως τεχνικά και κανονιστικά ζητήματα. Σε αρκετές περιπτώσεις ζητούνται διευκρινίσεις ώστε να υπάρχει σαφές πλαίσιο τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τη διοίκηση. Σε άλλες περιπτώσεις προτείνεται εναρμόνιση με κανόνες που ήδη ισχύουν σε άλλους κλάδους ή επέκταση συγκεκριμένων ρυθμίσεων ώστε να θεραπευτούν στρεβλώσεις.

Ο κοινός παρονομαστής, όπως τονίζεται, είναι ότι οι προτεινόμενες αλλαγές αποσκοπούν στο να αντιμετωπιστούν σημεία που σήμερα προκαλούν καθυστερήσεις και αυξάνουν το κόστος χωρίς απτό κοινωνικό όφελος.

Μεταξύ των ζητημάτων που τίθενται περιλαμβάνονται η αδειοδότηση δανειοθαλάμων, η αποσαφήνιση του τι θεωρείται «μη ουσιώδης μεταβολή» στις τεχνικές μελέτες, η ανάγκη ειδικών κανονισμών ασφαλείας μηχανημάτων, αλλά και θέματα παραχώρησης εκτάσεων κατά χρήση, αποστάσεων ασφαλείας από ΑΠΕ σε σχέση με υφιστάμενα λατομεία, επιστροφών αποκατεστημένων δασικών εκτάσεων και προσδιορισμού ανταλλάγματος χρήσης.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύνδεσμος αναδεικνύει και ζητήματα ανταγωνισμού, όπως η εκμετάλλευση λατομείων αδρανών υλικών εκτός λατομικών περιοχών, ώστε να μην δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς και ειδικές περιπτώσεις όπου ένας λατομικός χώρος ανήκει κατά τμήματα σε περισσότερους του ενός δήμους.

Συνοπτικά οι προτάσεις αφορούν τα εξής θέματα:

1.  Αδειοδότηση δανειοθαλάμων.
2.  Προσδιορισμός μη ουσιωδών μεταβολών για την Τεχνική Μελέτη σε αναλογία με αυτές για τη ΜΠΕ.
3.  Ειδικοί Κανονισμοί Ασφαλείας μηχανημάτων.
4.  Παραχώρηση (εκτάσεων) κατά χρήση
5.  Απαλλοτρίωση ξένης ιδιοκτησίας για τα λατομεία αδρανών, όμοια με τα λατομεία μαρμάρων και βιομηχανικών ορυκτών
6.  Αντιμετώπιση όλων των λατομείων μη αδρανών υλικών όμοια με αυτών του ανθρακικού ασβεστίου και της μαρμαρόσκονης μαρμαροψηφίδας και σχιστόλιθου αναφορικά με τη διάθεση των συμπαραγόμενων παραπροϊόντων ως αδρανών υλικών(σχιστόλιθου).
7.  Αποστάσεις ασφαλείας που πρέπει να διατηρούνται από ΑΠΕ από υπάρχοντα λατομεία.
8.  Επιστροφές – παραδόσεις αποκατεστημένων δασικών εκτάσεων.
9.  Προσδιορισμός ανταλλάγματος χρήσης
10.  Περίπτωση λατομικού χώρου που ανήκει κατά τμήματα σε περισσότερους του ενός Δήμου.
11.  Εγκατάσταση και λειτουργία υποστηρικτικών εγκαταστάσεων των ηλεκτρομηχανολογικών,
12.  Εκμετάλλευση λατομείων αδρανών υλικών εκτός λατομικών περιοχών, χωρίς να δημιουργείται αθέμιτος ανταγωνισμός

Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δείξουν εάν οι προτάσεις του Συνδέσμου θα αποτελέσουν τη βάση για νομοθετικές κινήσεις ή για μια πιο ευρεία αναθεώρηση της πολιτικής για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, την ώρα που η μεταλλευτική δραστηριότητα επανέρχεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης ως κρίσιμο εργαλείο ανάπτυξης, επενδύσεων και γεωπολιτικής ανθεκτικότητας.

Διαβάστε επίσης: Ένας αιώνας λειτουργίας για τον Σύνδεσμο Μεταλλευτικών Εταιρειών

Σχετικά άρθρα:

«Καλό παράδεισο μανούλα»: Το συγκινητικό αντίο του Κώστα Κυρανάκη στη μητέρα του – FinanceNews.gr Το γιεν σε χαμηλό τριμήνου – Eνισχύεται το δολάριο – FinanceNews.gr Χρηματιστήριο: Τέλος στο ράλι των 11 μηνών – Η επόμενη ημέρα μετά τη διόρθωση Οκτωβρίου – FinanceNews.gr Χρυσός κάτω από τα 4.500$: Η αγορά περνά σε φάση αποφόρτισης