Επιδείνωση των οικονομικών συνεπειών του πολέμου βλέπει η Washington Post – Financial Report

Η Amazon προσθέτει επιβάρυνση καυσίμων στις παραδόσεις του ηλεκτρονικού της εμπορίου. Τα επιτόκια στεγαστικών δανείων έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά μηνών. Και οι καταναλωτές ενδέχεται σύντομα να δουν υψηλότερες τιμές σε μπουκάλια αναψυκτικών και απορρυπαντικά.

Σύμφωνα με την Washington Post όλα αυτά αποτελούν πρώιμες ενδείξεις των επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν στην οικονομία των ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής, το κόστος της κοινής στρατιωτικής εκστρατείας ΗΠΑ-Ισραήλ είναι περιορισμένο, ιδιαίτερα σε σύγκριση με την οικονομική αναταραχή που πλήττει την Ασία, ενώ η ανάπτυξη στις ΗΠΑ παραμένει ισχυρή. Την Παρασκευή, το Υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε ότι οι εργοδότες πρόσθεσαν 178.000 θέσεις εργασίας τον Μάρτιο.

Ωστόσο, όπως οι βροντές που προμηνύουν μια επερχόμενη καταιγίδα, οι αυξανόμενοι λογαριασμοί ενέργειας, τα επιτόκια και οι ελλείψεις στην προσφορά μπορεί να αποτελούν προειδοποιήσεις για χειρότερα που έρχονται.

Οι Αμερικανοί, με ποσοστό 56% έναντι 7%, αναμένουν ότι ο πόλεμος θα έχει «κυρίως αρνητική επίδραση» στην προσωπική τους οικονομική κατάσταση, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Ipsos στις 31 Μαρτίου. Μια σύγκρουση στη Μέση Ανατολή που θα διαρκέσει αρκετούς μήνες είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα πέρα από την Ασία και την Ευρώπη, φτάνοντας μέχρι τις ΗΠΑ.

«Δεν νομίζω ότι οι ΗΠΑ θα το αποφύγουν. Πρόκειται για παγκόσμιες αγορές», δήλωσε η Rachel Ziemba, αναλύτρια με έδρα τη Νέα Υόρκη που συμβουλεύει εταιρείες για γεωπολιτικούς κινδύνους. «Οι ειδικοί, ακόμη και πριν από μία εβδομάδα, ανησυχούσαν. Τώρα ανησυχούν περισσότερο».

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει υπονοήσει ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να τελειώσει αργότερα αυτόν τον μήνα και δήλωσε την Τετάρτη ότι η σύγκρουση «πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της». Οι τιμές στην αγορά πετρελαίου δείχνουν ότι οι επενδυτές αναμένουν επιστροφή στην κανονικότητα στη Μέση Ανατολή έως τα μέσα του καλοκαιριού.

Ο ιρανικός έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου κάθε χρόνο, αποτελεί το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας με έδρα το Παρίσι.

Μια τρίμηνη διακοπή της κανονικής θαλάσσιας εμπορικής δραστηριότητας θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου στα 170 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με την Bloomberg Economics. Αν ο πόλεμος διαρκέσει έξι μήνες, η παγκόσμια οικονομία – στερημένη από 13 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως – θα εισέλθει σε ύφεση, ανέφερε η Oxford Economics την Πέμπτη.

Το μπλοκάρισμα των στενών έχει ήδη κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, με τις επιπτώσεις να εμφανίζονται σταδιακά, ανάλογα με τον χρόνο μεταφοράς από τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της JPMorgan.

Πρώτη επηρεάστηκε η Ασία, όπου οι κυβερνήσεις επέβαλαν δελτίο και μέτρα εξοικονόμησης. Η Ευρώπη αναμένεται να αντιμετωπίσει ελλείψεις μέχρι τα μέσα Απριλίου, καθώς φτάνουν τα τελευταία φορτία πετρελαίου που φορτώθηκαν πριν από τον πόλεμο.

Δεδομένου ότι χρειάζονται 35 έως 45 ημέρες για να φτάσουν τα πλοία στις ΗΠΑ από τα στενά, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι η τελευταία αγορά που θα πληγεί. Οι τιμές θα αυξηθούν, αλλά οι ελλείψεις διυλισμένων προϊόντων από τα τέλη Απριλίου ή τον Μάιο πιθανόν να περιοριστούν στην Καλιφόρνια, λόγω της γεωγραφικής της απομόνωσης από το εθνικό σύστημα καυσίμων.

«Θα έχουμε ελλείψεις μόνο αν επιβάλουμε δελτίο. Διαφορετικά, θα βιώσουμε σοκ τιμών», δήλωσε ο Robert McNally, πρόεδρος της Rapidan Energy Group.

Η διαταραχή της θαλάσσιας κυκλοφορίας επηρεάζει όχι μόνο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και άλλα κρίσιμα εμπορεύματα, όπως το αλουμίνιο και το ήλιο, που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ημιαγωγών.

Οι αγροτικοί εξαγωγείς στη Νότια Αμερική και την Ασία αντιμετωπίζουν έλλειψη ψυκτικών εμπορευματοκιβωτίων, καθώς χιλιάδες έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο. Οι αποστολές τροφίμων προς τα κράτη του Κόλπου αυξήθηκαν πριν από τον πόλεμο λόγω της προετοιμασίας για το Ραμαζάνι και το Eid-al-Fitr.

«Υπάρχει ένα τεράστιο απόθεμα άδειων ψυκτικών κοντέινερ στις χώρες του Κόλπου. Αυτή τη στιγμή δεν μπορούν να μετακινηθούν, ενώ χρειάζονται αλλού, όπου ξεκινά η συγκομιδή», δήλωσε ο Lars Jensen.

Εκτός ΗΠΑ, κυβερνητικοί αξιωματούχοι μιλούν για επερχόμενη κρίση με δραματικούς όρους.

Ο Αυστραλός πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι «οι επόμενοι μήνες δεν θα είναι εύκολοι». Ο Βρετανός πρωθυπουργός έκανε λόγο για «ασταθή πορεία» του κόσμου, ενώ ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας δήλωσε ότι «η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή που του προκαλεί αϋπνία». Τα Νησιά Μάρσαλ κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω έλλειψης καυσίμων.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές σε Ασία και Ευρώπη έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες, ενώ στη Wall Street οι απώλειες είναι μικρότερες, με τον δείκτη S&P 500 να υποχωρεί περίπου 4%.

Παρά τις παγκόσμιες εξελίξεις, η αμερικανική οικονομία παραμένει ανθεκτική, με ισχυρή ανάπτυξη, σταθερή απασχόληση και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.

Ωστόσο, το κόστος για τους Αμερικανούς αυξάνεται. Η τιμή της βενζίνης ξεπερνά τα 4,09 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ το ντίζελ πλησιάζει ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Οι επενδυτές που φοβούνται αύξηση του πληθωρισμού ζητούν υψηλότερες αποδόσεις για τα ομόλογα, γεγονός που ανεβάζει τα επιτόκια. Αυτό εξηγεί γιατί τα στεγαστικά δάνεια 30 ετών έχουν φτάσει κατά μέσο όρο το 6,46%, αυξημένα σημαντικά από την έναρξη του πολέμου.

Σε άνοδο ο πληθωρισμός

Όλα αυτά αποτελούν πολιτικό πονοκέφαλο για έναν πρόεδρο που επέστρεψε στην εξουσία καταγγέλλοντας τον υψηλότερο πληθωρισμό 40 ετών που είχε σημειωθεί επί του προκατόχου του. Αν και ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι η χώρα πλέον δεν έχει «καθόλου πληθωρισμό», τα κυβερνητικά στοιχεία διαφωνούν.

Οι τιμές αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 3,1% τον Ιανουάριο, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα για τον δείκτη βασικών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (core PCE), τον οποίο προτιμά η Ομοσπονδιακή Τράπεζα και ο οποίος εξαιρεί τα ευμετάβλητα τρόφιμα και την ενέργεια. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον στόχο του 2% της Fed για σταθερότητα τιμών, ενώ οι οικονομολόγοι της Wall Street αναμένουν ότι η σύγκρουση στον Κόλπο θα ωθήσει τον πληθωρισμό ακόμη υψηλότερα.

Η Bank of America εκτιμά ότι ο γενικός δείκτης πληθωρισμού θα πλησιάσει το 4% τους επόμενους μήνες, από 2,8% που είναι σήμερα.

Το κλείσιμο των στενών, που διακόπτει τις αποστολές αργού πετρελαίου προς την Ασία, σημαίνει ότι τα πετροχημικά εργοστάσια σε χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα αντιμετωπίζουν έλλειψη πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πολλών προϊόντων, όπως καλλυντικά, ανταλλακτικά αυτοκινήτων, χρώματα, καθαριστικά, δοχεία ποτών και εξαρτήματα αεροδιαστημικής.

Στις αρχές Μαρτίου, η νοτιοκορεατική Yeochun NCC, παραγωγός πετροχημικών, κήρυξε ανωτέρα βία, ενημερώνοντας επίσημα τους πελάτες της ότι δεν μπορούσε να εκπληρώσει τα συμβόλαιά της λόγω διακοπής στην προμήθεια πρώτων υλών εξαιτίας του πολέμου.

«Πλησιάζουμε πλέον πολύ στο σημείο όπου θα δείτε τις τιμές των πάντων να αρχίζουν να αυξάνονται», δήλωσε ο Eric Byer, πρόεδρος της Alliance for Chemical Distribution. Η ακριβής αποτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου είναι δύσκολη, λόγω της αβεβαιότητας για τη διάρκειά του. Ωστόσο, όποτε κι αν τελειώσει, θα αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στην παγκόσμια και την αμερικανική οικονομία.

Τρεις από τους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς ουρίας και άνυδρης αμμωνίας παγκοσμίως – η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ιράν- βρίσκονται στη ζώνη της σύγκρουσης. Οι περισσότεροι Αμερικανοί αγρότες έχουν ήδη εξασφαλίσει τις παραγγελίες λιπασμάτων για τις φετινές καλλιέργειες, αλλά όσοι δεν το έχουν κάνει θα αντιμετωπίσουν εκτίναξη του κόστους, σύμφωνα με την Krista Swanson, επικεφαλής οικονομολόγο της National Corn Growers Association.

Η τιμή της ουρίας, για παράδειγμα, έχει αυξηθεί περίπου κατά 50% από τα τέλη Φεβρουαρίου. Αν ο πόλεμος συνεχιστεί μέχρι τον Μάιο, οι αγρότες θα βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλές τιμές και τον Αύγουστο, όταν θα κάνουν παραγγελίες για την επόμενη χρονιά.

«Αν αυτό συνεχιστεί, θα αποτελέσει πρόβλημα για όλους τους καλλιεργητές καλαμποκιού για τη σοδειά του 2027», δήλωσε η Swanson.

Το κλείσιμο των στενών έχει επίσης μπλοκάρει περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς ενός άλλου κρίσιμου βιομηχανικού πόρου, του ηλίου, το οποίο είναι υποπροϊόν της παραγωγής φυσικού αερίου. Η απώλεια του συγκροτήματος φυσικού αερίου Ras Laffan στο Κατάρ, που υπέστη σοβαρές ζημιές από ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones τον περασμένο μήνα, θα περιορίσει την παγκόσμια προσφορά του αερίου για έως και πέντε χρόνια.

Το ήλιο χρησιμοποιείται στην παραγωγή ημιαγωγών για καταναλωτικά προϊόντα και κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι στιγμής, οι κατασκευαστές συνεχίζουν τη λειτουργία τους χάρη σε αποθέματα, αλλά οι απειλές για επέκταση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση.

«Για να επιστρέψουμε στα επίπεδα προσφοράς πριν από τον πόλεμο, θα χρειαστεί πολύς χρόνος. Και υπάρχει ανησυχία ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί περαιτέρω», δήλωσε ανώνυμα στέλεχος του κλάδου.

Η αεροπορία ήταν ένας από τους πρώτους τομείς που επηρεάστηκαν. Στη Σιγκαπούρη, σημαντικό διεθνές κέντρο, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης. Τρεις νοτιοκορεατικές αεροπορικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Korean Air, ανακοίνωσαν ότι υιοθετούν «καθεστώς έκτακτης διαχείρισης», μειώνοντας δρομολόγια και αυξάνοντας ναύλους.

Μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, όπως στο Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη, καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για πιθανές ελλείψεις καυσίμων που θα μπορούσαν να καθηλώσουν αεροσκάφη.

Η Ryanair ενδέχεται να ακυρώσει έως και το 10% των πτήσεών της μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου αν τα στενά δεν ανοίξουν ξανά, δήλωσε ο επικεφαλής της εταιρείας, Michael O’Leary. «Όσο πιο σύντομα τελειώσει αυτός ο πόλεμος, τόσο το καλύτερο», είπε.

Σχετικά άρθρα:

Ζαχαροπλαστεία Παπασπύρου: Μέλη της οικογένειας μπαίνουν στις αγοραπωλησίες ακινήτων Η Novibet αναβαθμίζει την Έλενα Μπάρμπα σε Chief Marketing Έρευνα ΟΟΣΑ: Βελτίωση της χρηματοδότησης προς ΜμΕ στην Ελλάδα, αλλά ακριβότερο χρήμα και επίμονα εμπόδια – Financial Report Διασώθηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις o ένας πιλότος του μαχητικού που κατέρριψε το Ιράν