Παγίδα… ο μαύρος χρυσός – Πώς την «πάτησε» ο Trump με το πετρέλαιο της Βενεζουέλας – Καμία απειλή για Ρωσία
Aκόμα και στην πιο αισιόδοξη εκδοχή, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου από τη Βενεζουέλα θα αυξηθεί κατά το πολύ 1% με 2%, κάτι που είναι απίθανο να οδηγήσει σε κατακόρυφη πτώση των τιμών στην παγκόσμια αγορά
Η Βενεζουέλα, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, βρίσκεται στο επίκεντρο ενός επικίνδυνου γεωπολιτικού παιχνιδιού… με τεράστιες προεκτάσεις…
Ο Trump, όπως είπε, οργάνωσε την επιχείρηση κατά του Maduro προκειμένου μεταξύ άλλων να πάρει πίσω το πετρέλαιο που η Βενεζουέλα… «έκλεψε» από τις ΗΠΑ…
Λέγεται μάλιστα πως το σχέδιο του Trump ήταν, αποκτώντας τον έλεγχο των μεγαλύτερων αποθεμάτων πετρελαίου παγκοσμίως, να ρυθμίζει τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου και να τις ορίζει βάσει των συμφερόντων του…
Για παράδειγμα, εάν ήθελε να πιέσει τη Ρωσία να υπογράψει το ταχύτερο δυνατό μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, θα έριχνε δραματικά τις τιμές του πετρελαίου για να αναγκάσει τη Μόσχα… να συνθηκολογήσει…
Όμως η πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλή…
Τα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας είναι «παγιδευμένα» στα έγκατα της γης κατά τέτοιο τρόπο, που ακόμα και οι Αμερικανοί «πετρελαιάδες» εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για το εάν πρέπει να επενδύσουν… δεδομένου ότι απαιτούνται τεράστια χρηματικά ποσά… χωρίς να είναι διασφαλισμένο το κέρδος…
Εάν πράγματι, ο βασικός στόχος του Trump ήταν ο έλεγχος των αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας, τότε μάλλον μιλάμε για μια λάθος… στρατηγική τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα…
Τεράστια αποθέματα
Η Βενεζουέλα πράγματι ηγείται στον κόσμο όσον αφορά τις ποσότητες αποθεμάτων πετρελαίου.
Και για αυτό είναι ευρέως διαδεδομένη η άποψη ότι οι ΗΠΑ, αποκτώντας τον έλεγχο στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας, θα μπορούσαν να ελέγξουν σε μεγάλο βαθμό τις παγκόσμιες τιμές του «μαύρου χρυσού» και να τις ρίξουν, προκειμένου να αναγκάσουν τη Ρωσία να υπογράψει μια ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία.
Ωστόσο, στην πραγματικότητα, η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή.
Όταν την περασμένη Παρασκευή, ο Trump συγκάλεσε τους επικεφαλής των μεγαλύτερων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών και τους ζήτησε να επενδύσουν στην εξόρυξη πετρελαίου στη Βενεζουέλα, ο διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil, Darren Woods, του απάντησε άμεσα, λέγοντας ότι η χώρα αυτή είναι ακατάλληλη για επενδύσεις.
Αναφερόταν κυρίως στο νομικό καθεστώς.
Κανένα Eldorado
Ωστόσο, υπάρχουν και καθαρά τεχνικά προβλήματα που δεν επιτρέπουν να μετατραπεί η Βενεζουέλα σε πετρελαϊκό Eldorado στο άμεσο μέλλον.
Όταν μιλάμε σήμερα για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, αναφερόμαστε κυρίως σε μεγάλες αποθέσεις στον ποταμό Orinoko.
Η ιδιαίτερη φύση αυτών των κοιτασμάτων είναι ότι περιέχουν υπερβολικά βαριά πετρέλαια, με πυκνότητα άνω των 1.000 κιλών ανά κυβικό μέτρο, δηλαδή βαρύτερα από το νερό.
Επιπλέον, αυτό το πετρέλαιο είναι πολύ ιξώδες, σε σύσταση παρόμοιο με το σιρόπι ζάχαρης, και περιέχει μεγάλες ποσότητες θείου.
Είναι δύσκολο να αντληθεί από το έδαφος, για αυτό χρησιμοποιούνται διάφορες ασυνήθιστες μέθοδοι εξόρυξης, όπως η έγχυση καυτού ατμού στον πετρελαιοφόρο ορίζοντα, που αραιώνει το πετρέλαιο και το ωθεί προς τα έξω.
Δύσκολη επεξεργασία
Αλλά ακόμα και μετά την εξαγωγή του από το έδαφος, η επεξεργασία του είναι δύσκολη: είναι πολύ πυκνό και ιξώδες για να μεταφερθεί μέσω κανονικών αγωγών πετρελαίου και για να επεξεργαστεί με τυποποιημένο εξοπλισμό διυλιστηρίων.
Η περαιτέρω επεξεργασία απαιτεί μια διαδικασία που ονομάζεται αναβάθμιση (upgrading), η οποία είναι μια περίπλοκη χημική-φυσική διαδικασία που περιλαμβάνει θερμικό κρακ, υδροκαθαρισμό, και άλλες ενέργειες.
Ακριβό πετρέλαιο
Όλα αυτά καθιστούν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας ακριβό όσον αφορά το κόστος παραγωγής, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 60-65 δολάρια ανά βαρέλι, και την εξόρυξή του αμφίβολη όταν οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου είναι κάτω από 70-80 δολάρια ανά βαρέλι.
Δηλαδή, το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, τουλάχιστον με τις τρέχουσες τεχνολογίες, δεν αποτελεί εργαλείο για τη μείωση των παγκόσμιων τιμών.
Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι η Βενεζουέλα, ουσιαστικά, δεν μπορεί να οργανώσει την εξόρυξη του βαρέως πετρελαίου της χωρίς τη βοήθεια ξένων εταιρειών.
Κανένα κέρδος
Παραδοσιακά, η «βοήθεια» αυτή προερχόταν από αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες είχαν δημιουργήσει μια αρκετά αναπτυγμένη βιομηχανία αναβάθμισης του πετρελαίου της Βενεζουέλας και εξήγαγαν ενεργά το τοπικό «μαύρο χρυσό» στην παγκόσμια αγορά.
Ωστόσο, ο λαός της Βενεζουέλας δεν είχε κερδίσει ιδιαίτερα από αυτό: το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από το πετρέλαιο είτε παρέμενε στα χέρια των Αμερικανών «επενδυτών», είτε διανεμόταν στην κρατική εταιρεία PDVSA, η οποία ήταν μονοπώλιο από τη δεκαετία του 1970.
Η παρέμβαση Chavez
Ο προηγούμενος πρόεδρος της Βενεζουέλας, Hugo Chávez, προσπάθησε να αλλάξει αυτή την κατάσταση, αναγκάζοντας τους Αμερικανούς να αφήνουν στη Βενεζουέλα περισσότερο από το μισό των κερδών τους με τη μορφή φόρων και δικαιωμάτων εκμετάλλευσης, αλλά αυτό έκανε την εξόρυξη του ακριβού πετρελαίου της Βενεζουέλας μη επικερδή για τους Αμερικανούς, και πολλές εταιρείες προτίμησαν να σταματήσουν τη δραστηριότητά τους στη χώρα.
Οι υπόλοιπες εταιρείες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων στην κυβέρνηση του διαδόχου του Chávez, Nicolas Maduro.
Είσοδος Ρωσίας, Κίνας
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας προσπάθησε να αντικαταστήσει τις αμερικανικές εταιρείες με εταιρείες άλλων χωρών, ιδιαίτερα από τη Ρωσία και την Κίνα.
Ωστόσο, δεν είχαν την εμπειρία των Αμερικανών στην αναβάθμιση του υπερβολικά βαρέως πετρελαίου της Βενεζουέλας.
Για αυτό και επικεντρώθηκαν σε μια πιο απλή τεχνολογία: την αραίωση του βαρέως πετρελαίου με ελαφρά πετρελαιοειδή που μεταφέρονταν στη Βενεζουέλα από τη Ρωσία και το Ιράν.
Μερικώς χρησιμοποιήθηκαν επίσης οι υποδομές αναβάθμισης των Αμερικανών, αλλά αυτές φθίνουν σταδιακά και η πρόσβαση σε ανταλλακτικά έκλεισε λόγω των κυρώσεων.
Αύξηση… παραγωγής
Παρά αυτό, η εξαγωγή πετρελαίου αυξήθηκε σχεδόν από το μηδέν το 2020 σε περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα μέχρι το τέλος του 2025.
Αλλά αυτό είναι ακόμα πολύ λιγότερο από τα 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα που εξήγαγε η Βενεζουέλα στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Τι μπορούν να κάνουν οι Αμερικανοί;
Σ’ αυτό το σημείο τίθεται το ερώτημα: Τι μπορούν να κάνουν τώρα οι Αμερικανοί με όλα αυτά;
Θεωρητικά, θα μπορούσαν να άρουν ή τουλάχιστον να χαλαρώσουν τις κυρώσεις και να επιτρέψουν στις αμερικανικές εταιρείες να μπουν στην αγορά της Βενεζουέλας.
Ωστόσο, το ζήτημα είναι αν θα συμφωνήσουν οι εταιρείες να επιστρέψουν.
Πρώτον, δεν είναι σαφές ποιους όρους θα θέσουν οι αρχές της Βενεζουέλας για την επιστροφή τους.
Δεύτερον, και πιο σημαντικό, ακόμα και αν οι αμερικανικές εταιρείες επιστρέψουν, θα χρειαστεί να επενδύσουν σημαντικά για την αποκατάσταση των φθαρμένων από την απομόνωση υποδομών της Βενεζουέλας.
Δαπάνες 183 δισ
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της συμβουλευτικής εταιρείας Rystad Energy, για να επιστρέψει η παραγωγή τουλάχιστον σε 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, χρειάζεται να δαπανηθούν 183 δισεκατομμύρια δολάρια και να περάσουν περίπου 15 χρόνια.
Αυτός είναι ένας πολύ μακρινός ορίζοντας σχεδιασμού, και οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες ίσως να μην τολμήσουν να κάνουν ένα τέτοιο βήμα σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα.
Σχέδιο… βάλτος
Και το πιο σημαντικό: δεν είναι σαφές πώς ακριβώς, ακόμα και στις πιο ευνοϊκές συνθήκες, θα μπορούσε να κατακλυστεί η παγκόσμια αγορά με πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, δεδομένου ότι οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου είναι στα 60 δολάρια το βαρέλι και φαίνεται να έχουν τάση πτώσης.
Ακόμα και αν ο Trump καταφέρει να πείσει τους Αμερικανούς πετρελαιάδες να επενδύσουν στην εξόρυξη πετρελαίου στη Βενεζουέλα, δεν θα καταφέρει σίγουρα να τους πείσει να πουλήσουν σημαντικές ποσότητες πετρελαίου κάτω από το κόστος παραγωγής.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και στην πιο αισιόδοξη εκδοχή, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου από τη Βενεζουέλα θα αυξηθεί κατά το πολύ 1% με 2%, κάτι που είναι απίθανο να οδηγήσει σε κατακόρυφη πτώση των τιμών στην παγκόσμια αγορά.
Ωστόσο, ίσως ο Trump να ελπίζει στον ψυχολογικό αντίκτυπο των δηλώσεών του, πιστεύοντας ότι μόνο οι υποσχέσεις για προμήθειες θα αναγκάσουν τους εμπόρους να μειώσουν τις τιμές.
Όμως, δεδομένου ότι πρόκειται για ανθρώπους που κατανοούν πολύ καλά τα ζητήματα του πετρελαϊκού τομέα, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι αυτή η στρατηγική θα αποδώσει.
www.bankingnews.gr
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.




