Τραμπ vs Ανώτατο Δικαστήριο: Πώς το παρακάμπτει και επιβάλλει νέους δασμούς 10%
Μετά το «μπλόκο» του Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών στους εκτεταμένους δασμούς, ο Ντόναλντ Τραμπ ενεργοποιεί εναλλακτικά νομικά εργαλεία. Ποια άρθρα νόμων εξετάζει και τι σημαίνει για το παγκόσμιο εμπόριο.
Ευρωαγορές: Ράλι μετά το «μπλόκο» στους δασμούς Τραμπ
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου συνιστά θεσμικό περιορισμό στην εκτελεστική εξουσία, όχι όμως και πολιτικό φρένο στη στρατηγική Τραμπ. Με εναλλακτικές νομικές διαδρομές διαθέσιμες, το ερώτημα δεν είναι αν θα συνεχιστεί η πολιτική των δασμών, αλλά με ποια νομική φόρμουλα και με ποιες διεθνείς συνέπειες.
Δικαστικό πλήγμα – αλλά όχι τέλος στην πολιτική των δασμών
Σχεδόν κανείς –ούτε καν οι νομικοί που προσέφυγαν κατά της κυβέρνησης– δεν αναμένει ότι η απόφαση του Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών θα σημάνει το τέλος της δασμολογικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Οι δασμοί αποτελούν κεντρικό πυλώνα της οικονομικής και εμπορικής του στρατηγικής και, όπως όλα δείχνουν, η μορφή τους μπορεί να αλλάξει – όχι όμως και η ουσία τους.
Ο ίδιος ο Τραμπ προανήγγειλε ότι θα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα για επιβολή «παγκόσμιων» δασμών 10% για πέντε μήνες, επικαλούμενος το Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ερευνών και πρόσθετων μέτρων, δηλώνοντας ότι «δεν χρειάζεται να ρωτήσει το Κογκρέσο για τους δασμούς».
Η απόφαση 6–3 και οι εσωτερικές ισορροπίες
Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε με ψήφους 6 έναντι 3 ότι ο πρόεδρος δεν διαθέτει απεριόριστη εξουσία να επιβάλλει μονομερώς εκτεταμένους δασμούς βάσει του νόμου περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών (IEEPA) του 1977.
Με την πλειοψηφία συντάχθηκαν ο πρόεδρος του Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς, καθώς και οι δικαστές Νιλ Γκόρσατς, Έιμι Κόνεϊ Μπάρετ, Σόνια Σοτομαγιόρ, Έλενα Κάγκαν και Κετάντζι Μπράουν Τζάκσον. Μειοψήφησαν οι Μπρετ Κάβανο, Κλάρενς Τόμας και Σάμιουελ Αλίτο.
Η απόφαση δεν ξεκαθαρίζει τι θα συμβεί με τα έσοδα που έχουν ήδη εισπραχθεί από τους δασμούς, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πολυετών δικαστικών διαμαχών.
Τα νομικά «όπλα» που εξετάζει ο Τραμπ
Παρά το δικαστικό «μπλόκο», ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει εναλλακτικές νομικές οδούς:
Άρθρο 122 – Εμπορικός Νόμος 1974
Επιτρέπει την επιβολή δασμών έως 15% για διάστημα έως 150 ημερών, σε περιπτώσεις «μεγάλων και σοβαρών ελλειμμάτων» στο ισοζύγιο πληρωμών των ΗΠΑ. Πρόκειται για το εργαλείο που ήδη επικαλέστηκε για το προσωρινό 10%.
Άρθρο 232 – Νόμος περί Επέκτασης Εμπορίου 1962
Δίνει τη δυνατότητα επιβολής δασμών για λόγους εθνικής ασφάλειας. Απαιτεί προηγούμενη έρευνα του Υπουργείου Εμπορίου και στοχεύει σε συγκεκριμένους τομείς (π.χ. χάλυβας, αλουμίνιο).
Άρθρο 301 – Εμπορικός Νόμος 1974
Επιτρέπει στον Εμπορικό Εκπρόσωπο των ΗΠΑ να διερευνά αθέμιτες εμπορικές πρακτικές άλλων χωρών που «επιβαρύνουν» τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Άρθρο 338 – Νόμος περί Δασμών 1930
Θεωρητικά επιτρέπει δασμούς έως 50% σε χώρες που εφαρμόζουν διακριτικές πρακτικές εις βάρος των ΗΠΑ. Δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ και θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση με τον Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και αντίποινα από εμπορικούς εταίρους.
Σφοδρή επίθεση στο Δικαστήριο
Ο Τραμπ εξαπέλυσε σκληρή κριτική κατά του Ανώτατου Δικαστηρίου, μιλώντας για «αντιπατριωτική στάση» και αφήνοντας αιχμές περί επιρροής από «ξένα συμφέροντα». Η ρητορική αυτή εντάσσεται στη στρατηγική πολιτικής πόλωσης που συχνά ακολουθεί όταν αντιμετωπίζει θεσμικά εμπόδια.
Τι σημαίνει για την παγκόσμια οικονομία
Η ουσία της απόφασης δεν αλλάζει τον βασικό προσανατολισμό της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι μεγάλοι εμπορικοί εταίροι θα δουν μικρή ουσιαστική διαφοροποίηση, πέρα από τη νομική βάση και τη μορφή των μέτρων.
Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από τη νομιμότητα των δασμών, οι πιθανές προσφυγές και ο κίνδυνος εμπορικών αντιποίνων δημιουργούν κλίμα αστάθειας στις αγορές και στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
