Η Goldman Sachs προειδοποιεί για ένα «πολύ επώδυνο σοκ» στις τιμές του φυσικού αερίου

Η προειδοποίηση της Goldman Sachs για ένα πιθανό «πολύ επώδυνο» σοκ στην αγορά φυσικού αερίου δεν αποτελεί απλώς μια ακόμα δραματική εκτίμηση για την ενέργεια. Αντιθέτως, αποτυπώνει τον φόβο ότι η παγκόσμια αγορά LNG εισέρχεται σε μια περίοδο ακραίας ευαλωτότητας, με επίκεντρο το Κατάρ, έναν από τους πιο κρίσιμους προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο.

Σύμφωνα με το Business Insider, η ανησυχία της αμερικανικής τράπεζας εστιάζει στο ενδεχόμενο οι διαταραχές στην παραγωγή του Κατάρ να παραταθούν τόσο, ώστε να προκαλέσουν μια κρίση συγκρίσιμη, σε οικονομικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα, με ιστορικά πετρελαϊκά σοκ.

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται το Ras Laffan Industrial City, η μεγαλύτερη εγκατάσταση LNG παγκοσμίως. Το Business Insider μεταφέρει ότι πρόσφατες επιθέσεις έθεσαν εκτός λειτουργίας μέρος της παραγωγικής ικανότητας, σε μια συγκυρία όπου το timing είναι σχεδόν το ίδιο σημαντικό με το μέγεθος της ζημιάς. Η Samantha Dart, συν-επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας εμπορευμάτων της Goldman Sachs, προειδοποίησε ότι αν η κρίση παραταθεί, η διαδικασία προσαρμογής της αγοράς θα είναι «πολύ επώδυνη». Το δραματικότερο στοιχείο είναι ότι η πλήρης αποκατάσταση ενδέχεται να απαιτήσει τρία έως πέντε χρόνια, κάτι που, κατά την ίδια, υποδηλώνει πως ορισμένες μονάδες υγροποίησης ίσως χρειαστεί να ξαναχτιστούν από την αρχή.

Η αγορά φυσικού αερίου, ωστόσο, δεν λειτουργεί όπως η αγορά πετρελαίου. Εδώ βρίσκεται και η ουσία της προειδοποίησης. Το φυσικό αέριο είναι βαθιά εποχικό εμπόρευμα καθώς από την άνοιξη έως τα τέλη Οκτωβρίου, οι χώρες οφείλουν να αναπληρώνουν αποθέματα για να καλύψουν τη χειμερινή ζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι μια σοβαρή διαταραχή στην προσφορά, ακριβώς τώρα, δεν επηρεάζει μόνο τις τρέχουσες τιμές αλλά και την ικανότητα των οικονομιών να μπουν στον χειμώνα με επαρκή αποθέματα. Με άλλα λόγια, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο πληθωριστικός. Είναι και στρατηγικός.

Η Goldman επισημαίνει ότι οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν ήδη αυξηθεί κατά 50% έως 70%, αλλά θεωρεί ότι η άνοδος μπορεί να μην έχει ολοκληρωθεί. Αν η κρίση δεν αποκλιμακωθεί σύντομα, η τράπεζα βλέπει περιθώριο για επιπλέον άνοδο 50% έως 100% από τα τρέχοντα επίπεδα, καθώς η αγορά θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε πιο επιθετικό «rationing», δηλαδή σε κατανομή της σπανιότητας μέσω υψηλότερων τιμών και περιορισμού της ζήτησης. Πρόκειται για τη γνώριμη λογική των ενεργειακών κρίσεων: όταν δεν επαρκεί η προσφορά, η αγορά επιβάλλει καταστροφή ζήτησης.

Το γιατί το σοκ αυτό θα μπορούσε να θυμίσει πετρελαϊκή κρίση έχει να κάνει ακριβώς με το εύρος των επιπτώσεων. Το φυσικό αέριο δεν είναι ένα περιφερειακό καύσιμο. Τροφοδοτεί την ηλεκτροπαραγωγή, τη βαριά βιομηχανία, τη θέρμανση και κρίσιμες αλυσίδες παραγωγής. Ένα παρατεταμένο ράλι τιμών θα πίεζε τους λογαριασμούς ενέργειας, θα ενίσχυε τον πληθωρισμό, θα επιβάρυνε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και θα αύξανε τον κίνδυνο νέας επιβράδυνσης σε οικονομίες που μόλις έχουν αρχίσει να σταθεροποιούνται μετά τα προηγούμενα ενεργειακά σοκ.

Υπάρχει, βέβαια, ένας προσωρινός παράγοντας ανακούφισης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Κίνα, μετά από ήπιο χειμώνα, έχει διοχετεύσει στην παγκόσμια αγορά πλεονάζουσες ποσότητες φυσικού αερίου, προσφέροντας βραχυπρόθεσμη ανάσα, ιδίως στην Ευρώπη. Όμως η Goldman θεωρεί αυτή τη βοήθεια συγκυριακή και όχι δομική. Μόλις αυτό το «μαξιλάρι» εξαντληθεί, η αγορά θα έρθει αντιμέτωπη με τους πραγματικούς περιορισμούς της: περιορισμένη ευελιξία, υψηλή εξάρτηση από λίγους εξαγωγείς και απουσία άμεσης εναλλακτικής τροφοδοσίας.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρότι είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο, δεν διαθέτουν σήμερα την πλεονάζουσα δυναμικότητα που θα επέτρεπε ταχεία κάλυψη του κενού. Αυτό καθιστά το σοκ του Κατάρ πιο επικίνδυνο από μια απλή τοπική διαταραχή: μετατρέπεται σε παγκόσμιο τεστ αντοχής για ολόκληρο το σύστημα. Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, όπου υπάρχουν συνήθως μεγαλύτερα περιθώρια ανακατεύθυνσης φορτίων και ταχύτερης εξισορρόπησης, το LNG απαιτεί εξειδικευμένες υποδομές, χρονοβόρες συμβάσεις και πολύ πιο άκαμπτη αλυσίδα εφοδιασμού.

Η Goldman προειδοποιεί ότι αν η ένταση στη Μέση Ανατολή αποκλιμακωθεί και οι ροές αποκατασταθούν γρήγορα, η αγορά μπορεί να σταθεροποιηθεί. Αν όμως οι ζημιές στο Κατάρ αποδειχθούν μακροχρόνιες, τότε η διεθνής οικονομία ίσως βρεθεί μπροστά σε μια νέα εποχή ενεργειακής ανασφάλειας, όπου το φυσικό αέριο θα πάψει να θεωρείται «γέφυρα μετάβασης» και θα μετατραπεί σε πηγή συστημικού κινδύνου.

Σχετικά άρθρα:

Σ. Θεοδωρόπουλος για πλαφόν: Καλά θα κάνει η πολιτεία να ανακατεύεται λιγότερο, τελικά κάνει κακό σε όλους Νέο συγκρότημα φιλοξενίας και ψυχαγωγίας από τη ΜΕΤΚΑ στο Μαρούσι – Financial Report Lufthansa: Ενίσχυση των πτήσεων στην Ελλάδα λόγω αναδιάταξης του προγράμματος προς Μέση Ανατολή Όμιλος ΔΕΗ: Ολοκληρώθηκε η κατασκευή των φωτοβολταϊκών ισχύος 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία – με ταχείς ρυθμούς η εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης – Financial Report