Νέα συνομιλία ΗΠΑ-Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα: Παρασκευή στην Τουρκία με πιθανή πολυμερή συμμετοχή

ΗΠΑ-Ιράν: Συνάντηση Γουίτκοφ–Αραγτσί στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή – Οι όροι Τραμπ και οι «κόκκινες γραμμές» του Ιράν

Σε μια χρονική συγκυρία που η ένταση στη Μέση Ανατολή ανεβαίνει επικίνδυνα και οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με νευρικότητα κάθε σήμα αποκλιμάκωσης, ΗΠΑ και Ιράν επιστρέφουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ιρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι οι συνομιλίες θα επανεκκινήσουν την Παρασκευή στην Τουρκία, με συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν αποκλείεται η διαδικασία να αποκτήσει ευρύτερο περιφερειακό χαρακτήρα, καθώς ενδέχεται να συμμετάσχουν –με διάφορες μορφές– και άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος, αλλά και κράτη του Κόλπου. Οι ίδιες πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανότητα διμερών, τριμερών αλλά και ευρύτερων επαφών στο περιθώριο της κεντρικής συνάντησης, στοιχείο που δείχνει ότι η Κωνσταντινούπολη μπορεί να εξελιχθεί σε κόμβο διαμεσολάβησης, τουλάχιστον σε επίπεδο «διπλωματικών διερευνητικών».

Επαναφορά της διπλωματίας υπό τον φόβο νέας σύρραξης

Η συνάντηση έρχεται ως προσπάθεια να δοθεί νέα πνοή στη διπλωματία και να περιοριστούν οι φόβοι για μια νέα, ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή. Τουρκία και άλλες περιφερειακές δυνάμεις έχουν ζητήσει αποκλιμάκωση, επιδιώκοντας να αποφευχθεί ένα σπιράλ στρατιωτικών κινήσεων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση.

Η συγκυρία, ωστόσο, είναι εξαιρετικά φορτισμένη. Το τελευταίο διάστημα, η ένταση κλιμακώθηκε με την άφιξη αμερικανικής ναυτικής δύναμης στην περιοχή, ενώ το εσωτερικό περιβάλλον στο Ιράν επιβαρύνθηκε από τη βίαιη καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, στις αιματηρότερες ταραχές που έχουν καταγραφεί από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Οι «όροι Τραμπ» και οι κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης

Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν μεταδώσει διεθνή μέσα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έθεσε τρεις βασικούς όρους για την επανεκκίνηση των συνομιλιών. Πρώτον, μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου εντός Ιράν. Δεύτερον, περιορισμούς στο βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας. Τρίτον, τερματισμό της στήριξης που –κατά την Ουάσιγκτον– παρέχει η Τεχεράνη σε οργανώσεις και συμμάχους στην περιοχή.

Το Ιράν απορρίπτει διαχρονικά αυτού του τύπου τις απαιτήσεις, χαρακτηρίζοντάς τες παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας του. Ωστόσο, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, οι ισορροπίες στο εσωτερικό της ηγεσίας δεν είναι μονοδιάστατες. Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να επισημαίνουν ότι για την ανώτατη θρησκευτική και πολιτική ηγεσία της χώρας, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι τόσο ο εμπλουτισμός ουρανίου όσο το βαλλιστικό πρόγραμμα, καθώς αποτελεί πυλώνα της αποτρεπτικής στρατηγικής της Τεχεράνης.

«Ευελιξία» στον εμπλουτισμό, αλλά με ανταλλάγματα

Πληροφορίες από την ιρανική πλευρά αφήνουν περιθώριο για διαπραγματευτική κίνηση στο πεδίο του εμπλουτισμού. Ιρανός αξιωματούχος φέρεται να ανέφερε ότι η Τεχεράνη δεν επιθυμεί την επιβολή προϋποθέσεων για να ξεκινήσουν οι συνομιλίες, αλλά είναι πρόθυμη να δείξει ευελιξία, ακόμη και στο ενδεχόμενο παράδοσης επιπλέον ποσοτήτων εμπλουτισμένου ουρανίου.

Η Τεχεράνη ωστόσο φαίνεται να συνδέει κάθε κίνηση με απαιτήσεις ασφαλείας. Σύμφωνα με το ίδιο πλαίσιο πληροφόρησης, το Ιράν ζητά απομάκρυνση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από κοντινές περιοχές ως προϋπόθεση για να «κλειδώσει» η επανεκκίνηση σε σταθερή βάση. Πρόκειται για θέση που δείχνει ότι, πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα, στο παρασκήνιο παίζεται και ένα ευρύτερο παιχνίδι ισχύος, με έντονο γεωπολιτικό και στρατιωτικό αποτύπωμα.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Κωνσταντινούπολη λειτουργεί ως πεδίο μιας νέας δοκιμής: αν οι δύο πλευρές μπορούν να μειώσουν την ένταση και να κρατήσουν ανοιχτό τον δίαυλο, ή αν οι διαφωνίες θα οδηγήσουν ξανά σε αδιέξοδο, την ώρα που οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή μοιάζουν πιο εύθραυστες από ποτέ.

Διαβάστε επίσης; Με το δάχτυλο στη σκανδάλη το Ιράν, σε διπλωματικό ρόλο η Άγκυρα: Στην Τουρκία ο Αραγτσί

Σχετικά άρθρα:

Γεμάτα τα πλοία για το Δεκαπενταύγουστο – FinanceNews.gr Αναβλήθηκε για τις 8 Οκτωβρίου η δίκη του ηθοποιού Βασίλη Μπισμπίκη – FinanceNews.gr Νέα επιδείνωση του καιρού: Έντονες βροχές σε Ιόνιο και νότο – Πότε επηρεάζεται η Αττική – FinanceNews.gr Η πιο ακριβή μονομαχία στα media: Νέα «επίθεση» της Paramount στη Warner Bros