Νέος «χάρτης» εισφορών από τον e-ΕΦΚΑ: Τι πληρώνουν επαγγελματίες, συνταξιούχοι και μπλοκάκια
e-ΕΦΚΑ: Αναδρομικά από 1/1/2026 εφαρμόζεται ο νέος χάρτης ασφαλιστικών εισφορών με αύξηση 2,5% σε όλες τις κατηγορίες
Αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή ο νέος «χάρτης» ασφαλιστικών εισφορών για ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, εργαζόμενους συνταξιούχους και αμειβόμενους με τίτλο κτήσης, όπως προκύπτει από τις σχετικές εγκυκλίους του υπουργείου Εργασίας και του e-ΕΦΚΑ. Πρόκειται για ρυθμίσεις που επηρεάζουν άμεσα τη μηνιαία επιβάρυνση χιλιάδων ασφαλισμένων, αλλά και τη δομή του κόστους εργασίας σε ένα πεδίο όπου η λεπτομέρεια της απασχόλησης καθορίζει και το τελικό ποσό που θα πληρωθεί.
Κεντρική μεταβολή για το 2026 είναι η οριζόντια αύξηση κατά 2,5% σε όλες τις ασφαλιστικές κατηγορίες, ποσοστό που αντιστοιχεί στον πληθωρισμό του 2025. Η αύξηση, αν και αριθμητικά μοιάζει περιορισμένη, λειτουργεί αθροιστικά πάνω σε ένα ήδη υψηλό επίπεδο εισφορών και επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ερώτημα για το κατά πόσο το ασφαλιστικό κόστος παραμένει βιώσιμο, ειδικά για μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους.
Παράλληλα, το σύστημα επιβεβαιώνει μια σταθερή λογική: το ποσό της εισφοράς δεν υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά εισοδήματα, αλλά με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει ο ασφαλισμένος. Η επιλογή αυτή έχει σαφείς δημοσιονομικές επιπτώσεις, αλλά και έντονα χαρακτηριστικά «φορολογικής» λειτουργίας, καθώς για πολλούς επαγγελματίες μεταφράζεται σε σταθερό κόστος ανεξάρτητα από τον κύκλο εργασιών.
Αναδρομική ισχύς και αυτόματη υπαγωγή στην 1η κατηγορία
Οι αλλαγές ισχύουν αναδρομικά από 1/1/2026 και αφορούν το σύνολο των κλάδων (κύρια σύνταξη, υγεία, επικουρική, εφάπαξ όπου προβλέπεται). Στο μεταξύ, η 31η Ιανουαρίου 2026 αποτέλεσε την κρίσιμη ημερομηνία για την επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας. Όσοι μη μισθωτοί δεν προχώρησαν σε δήλωση, υπάγονται αυτόματα στην 1η ασφαλιστική κατηγορία, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι θα χρεωθούν με την ελάχιστη μηνιαία εισφορά, χωρίς δυνατότητα αναδρομικής διαφοροποίησης για το διάστημα μέχρι την επόμενη αλλαγή επιλογής.
Το στοιχείο που «χαρτογραφεί» το νέο τοπίο είναι οι εισφορές κύριας σύνταξης και υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες αποτελούν και τον κορμό της μηνιαίας επιβάρυνσης.
Πόσο διαμορφώνονται οι εισφορές για κύρια σύνταξη και υγεία
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι εισφορές κύριας σύνταξης και υγείας διαμορφώνονται, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία, από 250,77 ευρώ έως 675,87 ευρώ. Πρόκειται για το «βασικό πακέτο» υποχρεώσεων που επηρεάζει όλους τους μη μισθωτούς και καθορίζει τελικά πόσο κοστίζει η ασφάλιση ανά μήνα.
Για τους νέους επαγγελματίες έως 5 έτη ασφάλισης προβλέπεται μειωμένη επιβάρυνση, με εισφορά κύριας σύνταξης και υγείας στα 150,46 ευρώ, ώστε να υπάρχει ένα μεταβατικό καθεστώς που να μειώνει το αρχικό βάρος της έναρξης δραστηριότητας.
Στους αγρότες (τέως ΟΓΑ) οι εισφορές κύριας σύνταξης και υγείας κυμαίνονται από 149,27 ευρώ έως 404,81 ευρώ, επίσης ανά κατηγορία, επιβεβαιώνοντας ότι ο πρωτογενής τομέας συνεχίζει να έχει χαμηλότερη ασφαλιστική κλίμακα σε σχέση με τους λοιπούς αυτοαπασχολούμενους.
Για την επικουρική ασφάλιση, όπου υπάρχει υποχρέωση, τα ποσά κινούνται από 46,57 ευρώ έως 66,88 ευρώ. Αντίστοιχα, οι εισφορές εφάπαξ –ανάλογα με την κατηγορία– κινούνται στο ίδιο εύρος, επιβαρύνοντας περαιτέρω το συνολικό κόστος.
Παράλληλη απασχόληση: Πώς συμψηφίζονται οι εισφορές και ποιο είναι το «κατώφλι»
Μία από τις πιο σύνθετες κατηγορίες αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που εργάζονται ταυτόχρονα ως μισθωτοί. Και αυτοί μπορούν να επιλέξουν ασφαλιστική κατηγορία, όμως για όσο διάστημα έχουν μισθωτή απασχόληση, οι εισφορές που πληρώνονται μέσω μισθωτού συμψηφίζονται και αφαιρούνται από την εισφορά της κατηγορίας τους.
Ωστόσο, υπάρχει κρίσιμος περιορισμός: οι συνολικές ελάχιστες εισφορές δεν μπορούν να πέσουν κάτω από το επίπεδο της 2ης ασφαλιστικής κατηγορίας, δηλαδή κάτω από 300,93 ευρώ. Αυτό λειτουργεί ως «ασφαλιστικό κατώφλι», ώστε να εξασφαλίζεται ελάχιστη χρηματορροή προς το σύστημα, ανεξάρτητα από την παράλληλη απασχόληση.
Σε περιπτώσεις πολλαπλής μη μισθωτής δραστηριότητας, καταβάλλεται μία μόνο εισφορά, μετά από επιλογή μίας εκ των έξι κατηγοριών. Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς στην πράξη επιτρέπει να υπάρχει μία ενιαία ασφάλιση ακόμη και όταν κάποιος διατηρεί περισσότερες επαγγελματικές δραστηριότητες, μειώνοντας τη διοικητική και οικονομική επιβάρυνση.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Πρόσθετος πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ και τι αλλάζει στο κόστος
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν μη μισθωτή απασχόληση ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι. Σύμφωνα με τις οδηγίες, πέραν των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, καταβάλλουν και πρόσθετο πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας σύνταξης.
Η επιβάρυνση αυτή βαραίνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο και λειτουργεί ως «premium» εισφορά, αυξάνοντας ουσιαστικά το κόστος της επαγγελματικής δραστηριότητας μετά τη συνταξιοδότηση. Σε περιπτώσεις υπαγωγής και σε επικουρική ασφάλιση, ο πόρος διαμορφώνεται σε 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας σύνταξης, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών.
Σημειώνεται ότι υπάρχουν εξαιρέσεις από την καταβολή του πόρου για συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων, όπως πρόσωπα με αναπηρία και συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, ανάλογα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται.
Μπλοκάκια και τίτλος κτήσης: Τι ισχύει για τον επιμερισμό και τις εισφορές παρακράτησης
Για όσους αμείβονται με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών σε έως δύο αντισυμβαλλόμενους, παραμένει το ειδικό πλαίσιο που επιτρέπει επιμερισμό της ασφαλιστικής εισφοράς μεταξύ ασφαλισμένου και εργοδότη, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης σύμβασης (γραπτής ή προφορικής) και με τον αριθμό αντισυμβαλλόμενων να μην υπερβαίνει τους δύο.
Στο μοντέλο αυτό, η εισφορά ασφαλισμένου 6,67% για κύρια σύνταξη επιβαρύνει τον επαγγελματία, ενώ η εισφορά 13,33% επιβαρύνει τους αντισυμβαλλόμενους. Η διάταξη έχει σημασία όχι μόνο ασφαλιστικά αλλά και οικονομικά, καθώς μεταφέρει μέρος του κόστους προς την πλευρά που στην πράξη λειτουργεί ως εργοδότης, μειώνοντας το καθαρό βάρος στον αυτοαπασχολούμενο.
Αντίστοιχα, για εργαζόμενους που αμείβονται με τίτλο κτήσης ή απόδειξη δαπάνης, η εισφορά κύριας σύνταξης ανέρχεται σε 13,33% επί της αξίας του παραστατικού, με ανώτατο όριο ανά παραστατικό τα 185,09 ευρώ για κύρια σύνταξη. Η εισφορά αυτή παρακρατείται και αποδίδεται στον e-ΕΦΚΑ από τον υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών.
Όταν υπάρχουν περισσότερα παραστατικά, το ανώτατο ασφαλιστέο ποσό φτάνει τα 4.479 ευρώ. Το ανώτατο μηνιαίο ποσό παρακρατούμενης εισφοράς κύριας σύνταξης διαμορφώνεται στα 597,06 ευρώ, ενώ για την υγεία το ανώτατο μηνιαίο ποσό εισφοράς ανέρχεται στα 78,81 ευρώ.
Για τους απασχολούμενους συνταξιούχους με τίτλο κτήσης, ο μέγιστος μηνιαίος παρακρατούμενος πόρος ανέρχεται στα 138,85 ευρώ όταν υπάρχει ένα παραστατικό, ενώ σε περίπτωση πολλαπλών παραστατικών φτάνει μέχρι τα 447 ευρώ.
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
