Νέο νομοσχέδιο: Αντικατάσταση δικαιολογητικών με Υ.Δ., πιστοποιημένοι επαγγελματίες στις συναλλαγές με το Δημόσιο, μεταβίβαση ακινήτων κ.ά.
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο νομοσχέδιο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη». Η παρουσίαση των διατάξεων είχε γίνει από τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Επικρατείας Κ. Χατζηδάκη στις 4 Φεβρουαρίου (Δείτε σχετική ανάρτηση του κόμβου «Οι νέες ρυθμίσεις για κατάργηση δικαιολογητικών, διαχείριση καταγγελιών, ακίνητη ιδιοκτησία κ.ά.»).
Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί την Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 και ώρα 15:30.
ΑΞΟΝΑΣ 1 — Τροποποιήσεις στη Διοικητική Διαδικασία (Άρθρα 3–5)
Πιστοποιημένοι Επαγγελματίες (άρθρο 3)
Εισάγεται νέος θεσμός: δημόσιοι φορείς θα μπορούν να πιστοποιούν επαγγελματίες (π.χ. μηχανικούς, λογιστές κ.ά.) ώστε αυτοί να εκδίδουν βεβαιώσεις που αντικαθιστούν επίσημα έγγραφα της Διοίκησης. Οι βεβαιώσεις αυτές παράγουν πλήρη απόδειξη ενώπιον του φορέα που έδωσε την πιστοποίηση. Σημαντικό: οι υπάλληλοι που εκδίδουν πράξεις βάσει τέτοιων βεβαιώσεων δεν φέρουν ευθύνη για σφάλματα του επαγγελματία. Λεπτομέρειες θα ρυθμιστούν με Προεδρικό Διάταγμα.
Αντικατάσταση Δικαιολογητικών με Υπεύθυνη Δήλωση (άρθρο 4)
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αλλαγές. Όταν τα απαιτούμενα έγγραφα τηρούνται σε αρχεία του Δημοσίου και δεν μπορούν να αντληθούν αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας, ο πολίτης μπορεί να τα αντικαταστήσει με υπεύθυνη δήλωση. Η υπηρεσία εκδίδει αμέσως τη διοικητική πράξη και μετά αναζητεί τα δικαιολογητικά μόνη της.
Εντός 3 μηνών ελέγχει την ακρίβεια.
Αν διαπιστωθεί ψευδής δήλωση:
Δημιουργείται κεντρικό μητρώο ανακληθεισών πράξεων στη ΓΓΠΣΨΔ. Εξαίρεση: δεν εφαρμόζεται για οικονομικές απαιτήσεις κατά του Δημοσίου.
Ψηφιακή Παρακολούθηση Υποθέσεων (άρθρο 5)
Ο πολίτης θα λαμβάνει μοναδικό κωδικό για να παρακολουθεί διαδικτυακά την πορεία της υπόθεσής του. Θα έχει πρόσβαση σε: στάδιο διαδικασίας, εκτιμώμενο χρόνο διεκπεραίωσης, αρμόδια υπηρεσία και στοιχεία επικοινωνίας. Η παράλειψη χορήγησης του κωδικού συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για τον υπάλληλο και τον Προϊστάμενό του.
ΑΞΟΝΑΣ 2 — Υποχρεώσεις Υπηρεσιών προς Πολίτες (Άρθρα 6–10)
Υποχρεωτική Ανάρτηση Εγκυκλίων (άρθρο 6)
Οι εγκύκλιοι οδηγίες θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του φορέα και στη Διαύγεια. Κρίσιμη καινοτομία: εγκύκλιος που δεν έχει αναρτηθεί δεν ισχύει. Επίσης, ο πολίτης που ενήργησε βάσει αναρτημένης εγκυκλίου δεν υφίσταται δυσμενείς συνέπειες, ακόμα κι αν η εγκύκλιος αποδειχθεί εσφαλμένη.
Ψηφιακή Ανάρτηση Ωραρίων (άρθρο 7)
Κάθε δημόσιος φορέας υποχρεούται να αναρτά στην ιστοσελίδα του τα ωράρια λειτουργίας, υποδοχής κοινού, δικηγόρων κ.λπ., με επισήμανση αργιών.
Η παράλειψη συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.
Προθεσμία συμμόρφωσης: 3 μήνες από τη δημοσίευση.
Εσωτερικός Μηχανισμός Συμμόρφωσης με Δικαστικές Αποφάσεις (άρθρο 8)
Οι Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου αναλαμβάνουν πλέον να διασφαλίζουν την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων χωρίς να χρειαστεί ο πολίτης να κινήσει τη διαδικασία του ν. 3068/2002. Η Μονάδα ειδοποιεί τις αρμόδιες υπηρεσίες, παρακολουθεί την πορεία και αναφέρει στον Υπουργό. Αν υπάλληλοι παραλείπουν να συμμορφωθούν, η Μονάδα το επισημαίνει στα πειθαρχικά όργανα.
Διαχείριση Καταγγελιών μέσω Συμβούλου Ακεραιότητας (άρθρο 9)
Το Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας ορίζεται ως κεντρικός αποδέκτης καταγγελιών για διαφθορά ή κακοδιοίκηση. Προβλέπεται ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή, δυνατότητα ανώνυμης ή επώνυμης καταγγελίας (με κωδικό παρακολούθησης), και αυτόματη διαβίβαση στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας ή Εισαγγελία όταν απαιτείται.
Ενιαία Εξέταση Ενδικοφανών Προσφυγών (άρθρο 10)
Καταργείται η τοπική αρμοδιότητα για ενδικοφανείς προσφυγές. Από 1.1.2027, κάθε φορέας θα διαθέτει ενιαίο κεντρικό όργανο εξέτασης, για να διασφαλίζεται η ομοιόμορφη εφαρμογή του νόμου. Δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε συνεδριάσεις μέσω τηλεδιάσκεψης και ηλεκτρονικής υποβολής μέσω gov.gr.
ΑΞΟΝΑΣ 3 — Αυτοπεριορισμός του Δημοσίου στα Δικαστήρια (Άρθρα 11–14)
Μη Άσκηση Ένδικων Μέσων σε Υποθέσεις Κοινωνικής Σημασίας (άρθρο 11)
Με απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου, υποθέσεις που αφορούν θανάτους ή σωματικές βλάβες από παράνομες πράξεις του κράτους (φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα σε δημόσιες εγκαταστάσεις, τρομοκρατικές επιθέσεις, ατυχήματα σε υπηρεσία, ιατρικά σφάλματα σε δημόσια νοσοκομεία) μπορούν να χαρακτηριστούν «ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας». Για αυτές, το Δημόσιο δεν ασκεί έφεση ως προς το κεφάλαιο ψυχικής οδύνης/ηθικής βλάβης. Τα επιδικαζόμενα ποσά είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα, ακατάσχετα και δεν συμψηφίζονται με χρέη.
ΑΞΟΝΑΣ 4 — Απλούστευση Μεταβίβασης Ακινήτων (Άρθρα 15–18)
One-Stop Shop μέσω Συμβολαιογράφου (άρθρο 15)
Ο συμβολαιογράφος γίνεται ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης για κάθε μεταβίβαση ακινήτου. Αναλαμβάνει να συλλέξει μέσω διαλειτουργικότητας όλα τα δικαιολογητικά (ενημερότητες, κτηματολογικά στοιχεία, ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου), να δηλώσει και να αποδώσει τους φόρους (ΦΜΑ, κληρονομίας, δωρεάς/γονικής παροχής), να διεκπεραιώσει πληρωμές μέσω ειδικού λογαριασμού (escrow) και να καταχωρίσει το συμβόλαιο αυτόματα στο Κτηματολόγιο.
Κατάργηση Τοπογραφικού σε Κτηματογραφημένες Περιοχές (άρθρο 16)
Δεν απαιτείται πλέον τοπογραφικό διάγραμμα για μεταβιβάσεις ακινήτων σε περιοχές με λειτουργούν Κτηματολόγιο, εφόσον υπάρχει κυρωμένη πράξη εφαρμογής και τα όρια του ακινήτου δεν μεταβάλλονται.
Καταβολή Φόρου Κληρονομίας κατά τη Μεταβίβαση (άρθρο 17)
Επιτρέπεται πλέον η σύνταξη συμβολαίου μεταβίβασης ακινήτου που αποκτήθηκε αιτία κληρονομίας/δωρεάς/γονικής παροχής
χωρίς προηγούμενο πιστοποιητικό, εφόσον ο φόρος υπολογίζεται και αποδίδεται επί τόπου από τον συμβολαιογράφο.
Άρση Κατάσχεσης ΑΑΔΕ για Μεταβίβαση Ακινήτου (άρθρο 18)
Νέα διαδικασία που επιτρέπει σε οφειλέτη να μεταβιβάσει κατασχεμένο ακίνητο και να εξοφλήσει μέρος της οφειλής από το τίμημα. Προϋπόθεση: παρακράτηση τουλάχιστον 25% του τιμήματος από τον συμβολαιογράφο και απόδοσή του στην ΑΑΔΕ, χωρίς βάρη υπέρ άλλων δανειστών.
Δείτε το νομοσχέδιο ή κατεβάστε το από εδώ:
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
