Citi: «Οι αγορές δεν έχουν καταλάβει τι έρχεται» – Νέο σοκ για την ανάπτυξη της Ευρώπης, πιο βαρύ από το 2022

Citi: Οι επενδυτές υποτιμούν το πλήγμα που θα δεχθεί η ανάπτυξη της Ευρωζώνης από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Η νέα προειδοποίηση της Citi για την ευρωπαϊκή οικονομία δεν εστιάζει μόνο στο πετρέλαιο, στο φυσικό αέριο ή στον πληθωρισμό. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, είναι ότι οι αγορές εξακολουθούν να διαβάζουν την κρίση με τα αντανακλαστικά του 2022, ενώ η σημερινή Ευρωζώνη είναι σαφώς πιο εκτεθειμένη σε ένα νέο ενεργειακό σοκ. Στην πρόσφατη ανάλυσή της, η Citi υποστηρίζει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο ενός πιο καθαρά στασιμοπληθωριστικού σεναρίου για την Ευρώπη, δηλαδή ενός συνδυασμού επίμονων πληθωριστικών πιέσεων και ασθενέστερης ανάπτυξης, σε μια συγκυρία όπου η αντοχή της εγχώριας ζήτησης έχει μειωθεί αισθητά.

Η βασική διαφορά με το 2022, όπως τη διαβάζει η Citi, δεν είναι ότι το σημερινό σοκ είναι μεγαλύτερο σε απόλυτους όρους. Αντιθέτως, επισημαίνει ότι η ανατίμηση της ενέργειας μέχρι στιγμής είναι ηπιότερη από την ενεργειακή έκρηξη που είχε ακολουθήσει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τότε, η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν πολύ πιο βίαιο πολλαπλασιασμό στις τιμές του φυσικού αερίου και με πολύ ευρύτερη απορρύθμιση του ενεργειακού χάρτη. Σήμερα, όμως, το πρόβλημα είναι διαφορετικό: η οικονομία έχει μικρότερα αποθέματα αντοχής, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν λιγότερα «μαξιλάρια» ρευστότητας, η αγορά εργασίας δεν έχει την ίδια ένταση και τα κράτη εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά στη λήψη γενναίων δημοσιονομικών μέτρων. Αυτό, κατά την Citi, κάνει το πλήγμα στην πραγματική δραστηριότητα δυνητικά πιο σοβαρό, ακόμη κι αν το ενεργειακό σοκ φαίνεται μικρότερο σε πρώτη ανάγνωση.

Η ανησυχία αυτή δεν είναι θεωρητική. Τα πρώτα στοιχεία που έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί στην Ευρωζώνη δείχνουν ότι η πίεση έχει αρχίσει να περνά στην οικονομία. Το Reuters μετέδωσε ότι ο σύνθετος PMI της Ευρωζώνης υποχώρησε τον Μάρτιο σε χαμηλό 10μήνου, με τις επιχειρήσεις να καταγράφουν ταχύτερη αύξηση κόστους, σοβαρότερες καθυστερήσεις στις παραδόσεις και πιο εύθραυστη εμπιστοσύνη. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Φάμπιο Πανέτα της ΕΚΤ προειδοποίησε ότι η νέα ενεργειακή κρίση μπορεί να δημιουργήσει πιέσεις όχι μόνο στην ανάπτυξη και στον πληθωρισμό αλλά και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ακόμη και αν η πολεμική κρίση αποκλιμακωθεί σχετικά γρήγορα.

Μικρότερο ενεργειακό σοκ, αλλά πιο εύθραυστη οικονομία

Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της Citi. Το 2022 η Ευρωζώνη άντεξε περισσότερο απ’ όσο φοβούνταν πολλοί, επειδή υπήρχε ακόμη ισχυρή μεταπανδημική ώθηση, υψηλότερη συσσωρευμένη ρευστότητα και πολύ πιο γενναία δημοσιονομική παρέμβαση. Το σοκ μετατράπηκε κυρίως σε πληθωρισμό, χωρίς να ρίξει άμεσα την οικονομία σε βαθιά ύφεση. Σήμερα, όμως, η ευρωπαϊκή κατανάλωση ξεκινά από πιο αδύναμη βάση. Η αγοραστική δύναμη είναι ήδη πιεσμένη, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας έχει επιβραδυνθεί και οι επιχειρήσεις δεν έχουν τα ίδια περιθώρια να απορροφήσουν νέο κόστος χωρίς να το περάσουν στις τιμές ή χωρίς να περιορίσουν την παραγωγή τους. Η Citi θεωρεί ακριβώς αυτό το σημείο υποτιμημένο από τους επενδυτές: οι περισσότεροι βλέπουν ξανά μια ιστορία πληθωρισμού, ενώ η πραγματική απειλή μπορεί να είναι ένα πιο βαρύ χτύπημα στη ζήτηση.

Το σκεπτικό αυτό ενισχύεται και από τη δομή της ίδιας της κρίσης. Το τρέχον σοκ αφορά κυρίως το πετρέλαιο και τα προϊόντα του, με προφανή επίπτωση στις μεταφορές, στο κόστος logistics και στην αλυσίδα διακίνησης εμπορευμάτων. Η Citi εκτιμά ότι οι επιπτώσεις δεν θα εξαντληθούν στο πρατήριο ή στον λογαριασμό ενέργειας, αλλά θα περάσουν σταδιακά στις τελικές τιμές και στη συμπεριφορά των νοικοκυριών. Το Reuters κατέγραψε ήδη αυξήσεις στις τιμές καυσίμων στην Ευρώπη, ενώ οι επιχειρήσεις εμφανίζονται όλο και πιο ανήσυχες για νέα άνοδο του κόστους παραγωγής και μεταφοράς. Με άλλα λόγια, η πίεση δεν περιορίζεται στην ενέργεια· απλώνεται σε ολόκληρο το οικονομικό οικοσύστημα.

Επιπλέον, η Citi προειδοποιεί ότι η προσφορά μπορεί να πληγεί όχι μόνο μέσω του κόστους αλλά και μέσω ελλείψεων σε κρίσιμες εισροές, ειδικά αν η κρίση παραταθεί ή αν επιδεινωθούν τα προβλήματα στις θαλάσσιες και χερσαίες μεταφορές. Αν και η ίδια δεν θεωρεί πιθανή μια επανάληψη του βιομηχανικού σοκ που γνώρισε η Ευρώπη το 2022 με το φυσικό αέριο, βλέπει αυξημένο κίνδυνο για ενεργοβόρους ή μεταφορικά εξαρτημένους κλάδους. Αυτό είναι ακριβώς που μετατρέπει το σημερινό επεισόδιο σε καθαρή απειλή στασιμοπληθωρισμού και όχι σε μια απλή νέα πληθωριστική αναταραχή.

Η ΕΚΤ παγιδεύεται σε πιο δύσκολο πεδίο

Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το πρόβλημα γίνεται αισθητά πιο περίπλοκο. Η Citi επισημαίνει ότι, ακόμη και αν η Φρανκφούρτη κινηθεί πιο σφιχτά, δεν μπορεί να ελέγξει την ίδια την τιμή της ενέργειας. Μπορεί να συγκρατήσει δευτερογενείς επιδράσεις, όχι όμως να αποτρέψει την αρχική έκρηξη του κόστους. Αυτό σημαίνει ότι μια πιο επιθετική στάση ενδέχεται να πλήξει περισσότερο την ανάπτυξη απ’ όσο θα ανακουφίσει τον πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα. Το Reuters, από την πλευρά του, μεταδίδει ότι οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν ένα πιο δύσκολο περιβάλλον για την ΕΚΤ, με την άνοδο των ενεργειακών τιμών να τροφοδοτεί τη συζήτηση για νέες αυξήσεις επιτοκίων σε στιγμή που η ανάπτυξη είναι ήδη εύθραυστη.

Εδώ η Citi διαφοροποιείται από ένα πιο απλοϊκό αφήγημα της αγοράς. Το βασικό της μήνυμα είναι ότι η νέα κρίση μπορεί να οδηγήσει την Ευρώπη σε ένα σκηνικό στο οποίο ο πληθωρισμός ανεβαίνει επειδή ανεβαίνει η ενέργεια, αλλά στη συνέχεια επιστρέφει υπό έλεγχο όχι χάρη σε μια υγιή εξομάλυνση, αλλά επειδή καταστρέφεται η ζήτηση. Πρόκειται για ένα πολύ πιο δυσάρεστο μονοπάτι, αφού η αποκλιμάκωση των τιμών έρχεται μέσω οικονομικής κόπωσης και όχι μέσω ομαλής προσαρμογής της αγοράς. Αυτό είναι, στην ουσία, το «καμπανάκι» της Citi προς τους επενδυτές: οι κίνδυνοι για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης δεν έχουν αποτιμηθεί με την απαιτούμενη σοβαρότητα.

Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και ευρωπαϊκοί θεσμικοί παράγοντες μιλούν πλέον ανοιχτά για κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού. Στα τέλη Μαρτίου, η επιβράδυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η πτώση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και η αναζωπύρωση των ενεργειακών πιέσεων άρχισαν να δίνουν πιο καθαρό σχήμα σε αυτό το σενάριο. Η Citi έρχεται τώρα να προσθέσει ότι η Ευρώπη δεν μπαίνει σε αυτή τη φάση με τις ίδιες άμυνες που είχε το 2022. Μπαίνει πιο κουρασμένη, πιο σφιχτά χρηματοδοτούμενη και με σαφώς μικρότερη ανοχή σε ένα νέο κύμα εξωγενούς κόστους.

Το πραγματικό ρίσκο δεν είναι μόνο η ενέργεια, αλλά η αδύναμη εσωτερική ζήτηση

Η ουσία της προειδοποίησης της Citi βρίσκεται εδώ: το νέο σοκ δεν απειλεί μόνο τους δείκτες τιμών αλλά την ίδια τη μηχανή της εσωτερικής ζήτησης στην Ευρωζώνη. Αν οι μισθοί δεν επιταχυνθούν, αν οι κυβερνήσεις αποφύγουν νέες μαζικές παρεμβάσεις και αν η ΕΚΤ αναγκαστεί να παραμείνει σε γραμμή αυστηρότητας, τότε ο συνδυασμός ακριβής ενέργειας, χαμηλότερης κατανάλωσης και φθίνουσας επιχειρηματικής δυναμικής μπορεί να εξελιχθεί σε πολύ πιο επώδυνο οικονομικό επεισόδιο απ’ όσο δείχνει σήμερα η αγορά. Αυτή είναι η πιο σκληρή πλευρά της ανάλυσης: το 2022 ο πληθωρισμός ξέφυγε, αλλά η οικονομία άντεξε. Το 2026, το σοκ μπορεί να είναι μικρότερο στην αφετηρία, αλλά η οικονομία ίσως να μην έχει πια τις ίδιες αντοχές.

Η συζήτηση για τις ευρωπαϊκές προοπτικές μετατοπίζεται έτσι από το ερώτημα «πόσο θα ανέβει ο πληθωρισμός» στο ερώτημα «πόσο θα χτυπηθεί η ανάπτυξη». Και αυτό, σύμφωνα με τη Citi, είναι το σημείο που οι επενδυτές εξακολουθούν να διαβάζουν πολύ επιφανειακά. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν η αγορά θα αναγκαστεί να επανατιμολογήσει πιο απότομα το κόστος του πολέμου στη Μέση Ανατολή για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Διαβάστε επίσης; «Καμπανάκι» Morgan Stanley για την Ευρωζώνη: Πόσο κοστίζει ο πόλεμος στο Ιράν – Το καλό και το «εφιαλτικό» σενάριο

Source link

Σχετικά άρθρα:

Αποκάλυψη σεισμός – Στην Ουκρανία δύο μεγάλες παραδόσεις όπλων από τις ΗΠΑ – Θρίλερ με την αποστολή Tomahawk Ο Elon Musk και η Tesla θέλει να κατακτήσει τον κόσμο… Έρχονται γιγαντιαία εργοστάσια τσιπ, μάχη για την Τεχνητή Νοημοσύνη Ρωσικό νομισματικό θαύμα – Τι κρύβεται πίσω από την άνοδο στο ρούβλι Άμυνα: Η ΕΤΕπ ανοίγει χρηματοδοτικό κανάλι στην Ελλάδα, μέσω της Πειραιώς