H AI θα προκαλέσει οικονομική κρίση όχι εξαιτίας της υπερβολικής νοημοσύνης αλλά του τεχνητού χρήματος

Για να υπενθυμίσουμε τι σημαίνει «πτώση», η απώλεια 16,2 τρισ. δολαρίων αντιπροσωπεύει την καθαρή αξία που έχασαν τα αμερικανικά νοικοκυριά μεταξύ 2007-2009 κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) εξελίσσεται ταχύτατα σε μία από τις πλέον κεφαλαιογενείς βιομηχανίες στην ιστορία.
Σκεφτείτε μόνο: τα εργοστάσια παραγωγής ημιαγωγών κοστίζουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα τεράστια κέντρα δεδομένων καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα κόστη ενέργειας που εκτοξεύονται.
Οι εξειδικευμένοι μηχανικοί αμείβονται με υψηλούς μισθούς — ενώ ο μέσος μισθός ενός επαγγελματία AI είναι 160.000 δολάρια ετησίως, το κορυφαίο 1% των ερευνητών λαμβάνει πακέτα αποδοχών πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια.
Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού πρέπει να συντονίσουν σπανιότητα πρώτων υλών, υψηλό κόστος κατασκευής και πολύπλοκη υποδομή.
Κι όμως, στις συζητήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη σπάνια αναφέρεται η πιο κρίσιμη οικονομική μεταβλητή: το χρήμα.
Το  μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης συνδέεται άμεσα με το νομισματικό σύστημα που τη χρηματοδοτεί.
Αν η AI θα παράγει βιώσιμη ευημερία ή θα ακολουθήσει ένα νέο κύκλο «boom-bust» εξαρτάται λιγότερο από τους αλγόριθμους και περισσότερο από τα επιτόκια.
Όπως δείχνει η ιστορία, τα επιτόκια σε ένα σύστημα τραπεζικής με κλασματικά αποθεματικά τείνουν να μειώνονται όταν μια νέα τεχνολογία αναπτύσσεται, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ευημερίας που ονομάζεται «έκρηξη», το οποίο ακολουθεί αναπόφευκτα η κατάρρευση/πτώση (bust).
Για να υπενθυμίσουμε τι σημαίνει «πτώση», η απώλεια 16,2 τρισ. δολαρίων αντιπροσωπεύει την καθαρή αξία που έχασαν τα αμερικανικά νοικοκυριά μεταξύ 2007-2009 κατά τη Μεγάλη Ύφεση.

Κεφαλαιακό αγαθό που αυξάνει την παραγωγικότητα της εργασίας

Η τεχνητή νοημοσύνη κατανοείται καλύτερα οικονομικά ως υψηλού επιπέδου κεφαλαιακό αγαθό, ένα εργαλείο που αυξάνει την παραγωγικότητα της ανθρώπινης εργασίας.
Όπως οι μηχανές κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση ή οι υπολογιστές τον 20ο αιώνα, η AI λειτουργεί μέσα σε μια χρονικά δομημένη διαδικασία παραγωγής, με πολλαπλά στάδια πριν προκύψουν καταναλωτικά αγαθά.
Για παράδειγμα, το ChatGPT αποτελεί ένα καταναλωτικό αγαθό που παρέχει βασικό εργαλείο παραγωγής γνώσης σε εκατομμύρια χρήστες.
Ο βραβευμένος με Νόμπελ F.A. Hayek τόνισε ότι η παραγωγή απαιτεί συντονισμό διάχυτης γνώσης στον χρόνο.
Τα επιτόκια λειτουργούν ως το κρίσιμο σήμα που ευθυγραμμίζει τις αποταμιεύσεις με τις επενδύσεις.
Όταν αυτό το σήμα αυτό δεν λειτουργεί διορθωτικά, η κεφαλαιακή δομή αποκτά στρεβλώσεις.
Η AI προσφέρει εξαιρετικές διανοητικές ικανότητες, αλλά ως κεφαλαιακό αγαθό υπόκειται ακόμα σε σήματα επιτοκίων.
Σε ένα νομισματικό σύστημα κεντρικής τράπεζας με fiat χρήμα, η διαστρέβλωση των επιτοκίων εντείνει την κακή κατανομή κεφαλαίου.

Η παραμελημένη σημασία του νομισματικού συστήματος

H τρέχουσα έκρηξη της AI εξελίσσεται μετά από περισσότερο από μια δεκαετία πρωτοφανούς νομισματικής επέκτασης.
Μετά την κρίση του 2008 — και ξανά μετά το 2020 — η Federal Reserve αύξησε σημαντικά το ισολογισμό της, διατηρώντας σχεδόν μηδενικά επιτόκια για μεγάλα διαστήματα.
Η Fed έχει αρχίσει μερική εξομάλυνση από τον Απρίλιο του 2022, αλλά το ισοζύγιο παραμένει 59% πάνω από τα επίπεδα πριν την πανδημία.
Στην οικονομική φιλοσοφία της Fed, το φθηνό χρήμα είναι αναγκαίο καύσιμο για την ανάπτυξη.
Όπως προειδοποιούσε ο Mises:
«Αυτό που ωθεί έναν επιχειρηματία να ξεκινήσει συγκεκριμένα projects δεν είναι οι υψηλές ή χαμηλές τιμές καθαυτές, αλλά η διαφορά μεταξύ του κόστους παραγωγής —συμπεριλαμβανομένων των τόκων στο απαιτούμενο κεφάλαιο— και των αναμενόμενων τιμών των προϊόντων.
Μια μείωση του μικτού επιτοκίου της αγοράς μέσω επέκτασης πίστωσης καθιστά κάποια projects φαινομενικά κερδοφόρα που προηγουμένως δεν ήταν.»
Όταν η Fed καταστέλλει τεχνητά τα επιτόκια, οι επιχειρηματίες ξεκινούν projects που φαίνονται κερδοφόρα αλλά δεν μπορούν να διατηρηθούν όταν οι νομισματικές συνθήκες αλλάξουν.
Αυτό είναι η ουσία της αυστριακής θεωρίας του επιχειρηματικού κύκλου: η επέκταση πιστώσεων προκαλεί κακές επένδυσεις ή κατανομή κεφαλαίου (malinvestment).
Η επένδυση στην AI είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτό, λόγω μακροχρόνιων οριζόντων, αβέβαιης ζήτησης και τεράστιων αρχικών κεφαλαιακών απαιτήσεων.

Σημάδια κακής επένδυσης

Ορισμένα προφανή σημάδια έχουν ήδη εμφανιστεί:
• Τεράστιες κεφαλαιακές ροές σε AI startups με αβέβαια έσοδα, με την AI να απορροφά σχεδόν 50% της παγκόσμιας χρηματοδότησης το 2025, από 34% το 2024.
• Εξαιρετικές αποτιμήσεις που βασίζονται σε μελλοντικές προσδοκίες και όχι σε τρέχοντα κέρδη
• Ταχεία επέκταση υποδομών κέντρων δεδομένων πριν αποδειχθεί η ζήτηση, με την παγκόσμια χωρητικότητα να αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030
• Επενδύσεις στην ενέργεια που δικαιολογούνται κυρίως από προβλεπόμενη ανάπτυξη της AI
Οι τεχνολογικές επαναστάσεις συχνά συνδέονται με σπέκουλα και φούσκες: οι σιδηροδρομικές φούσκες του 19ου αιώνα, οι υπερβολές του χρηματιστηρίου της δεκαετίας του 1920, η φούσκα dot-com της δεκαετίας του 1990 και το real estate πριν το 2008 ακολούθησαν αυτό το μοτίβο.
Σε κάθε περίπτωση η τεχνολογία επέζησε, ενώ η κεφαλαιακή δομή κατέρρευσε.
Η AI μπορεί να ακολουθήσει παρόμοιο μονοπάτι αν οι νομισματικές συνθήκες συνεχίσουν να διαστρεβλώνουν τα σήματα επένδυσης.

Ο μεγάλοι κίνδυνοι

Η AI πιθανότατα θα γίνει η πιο μετασχηματιστική τεχνολογία στην ιστορία, αλλά υπό το καθεστώς τυπογραφικού χρήματος όπως της Federal Reserve, είναι βέβαιο ότι θα δημιουργήσει μεγάλα οικονομικά προβλήματα.
Η πραγματική απειλή είναι το τεχνητό πιστωτικό χρήμα, όχι η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι εργαζόμενοι φοβούνται δικαίως για τις θέσεις εργασίας τους, αλλά η απειλή προέρχεται όχι από την αυτοματοποίηση αλλά από τη νομισματική διαστρέβλωση.
Όταν η επέκταση της πίστωσης προκαλεί φούσκες, το κεφάλαιο διοχετεύεται σε μη βιώσιμα projects .
Όταν έρχεται η διόρθωση, οι εργαζόμενοι πληρώνουν το τίμημα, συχνά κατευθύνοντας την οργή τους στην αγορά αντί στους πολιτικά επηρεαζόμενους υπεύθυνους.
Χρειαζόμαστε την κατάργηση της Fed και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας έναντι της τραπεζικής με κλασματικά αποθεματικά τα οποία απομειώνουν την ακία του πραγματικού χρήματος – και με αυτό τον τρόπο η ΑΙ θα αποτελέσει το εργαλείο μιας παγκόσμιας ευημερίας.

www.bankingnews.gr

Source link

Σχετικά άρθρα:

Θέατρο ή πρόβα πολέμου οι κινήσεις κατά των ρωσικών τάνκερ – Πώς ο στόλος του Putin τρυπά τις δυτικές κυρώσεις Peskov διαψεύδει Zelensky: Καμία ένδειξη για διαπραγματεύσεις Περιβαλλοντική βόμβα 2 τρισ. απειλεί την Ευρώπη – Τα «αιώνια χημικά» δηλητηριάζουν πολίτες, οικονομία και υγεία Τραμπ: «Ίσως κάνουμε συμφωνία με το Ιράν, αλλά θα το μάθετε σε 10 μέρες»