Mobile internet: Γιατί δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν σήμα αλλά όχι internet;

Μετά το 5G, τί; Έρευνα της GSMA αποκαλύπτει ότι το πραγματικό ψηφιακό χάσμα αφορά τη χρήση, το κόστος και τις δεξιότητες

Η κινητή πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει εξελιχθεί στον βασικό δίαυλο ψηφιακής συμμετοχής παγκοσμίως, αντικαθιστώντας σταδιακά τις σταθερές συνδέσεις ως το κύριο μέσο επικοινωνίας, ενημέρωσης και οικονομικής δραστηριότητας. Τα τελευταία στοιχεία της GSMA επιβεβαιώνουν τη ραγδαία εξάπλωση της τεχνολογίας, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτουν μια λιγότερο ορατή, αλλά κρίσιμη, πτυχή του ψηφιακού χάσματος.

Σήμερα, περίπου το 58% του παγκόσμιου πληθυσμού, σχεδόν 4,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, χρησιμοποιούν mobile internet μέσω προσωπικής συσκευής. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση δεν αφορά πλέον την ύπαρξη δικτύων. Περίπου 3,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 38% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν σε περιοχές με κάλυψη κινητής ευρυζωνικότητας, αλλά δεν χρησιμοποιούν το διαδίκτυο. Το λεγόμενο «usage gap» παραμένει σχεδόν δεκαπλάσιο του «coverage gap», καθώς μόλις το 4% του πληθυσμού στερείται πλήρως πρόσβασης σε mobile broadband.

Όταν η πρόσβαση δεν μεταφράζεται σε συμμετοχή

Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Παρότι από αυτές προήλθε σχεδόν το 90% της αύξησης νέων χρηστών τα τελευταία χρόνια, το 93% όσων παραμένουν εκτός mobile internet εξακολουθούν να ζουν εκεί. Η ανισότητα αποτυπώνεται και εντός των ίδιων κοινωνιών. Οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών είναι κατά 25% λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν mobile internet σε σχέση με τους αστικούς πληθυσμούς, ενώ το χάσμα φύλου παραμένει, με τις γυναίκες να είναι κατά 14% λιγότερο πιθανό να είναι χρήστριες.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ότι η τεχνολογική πρόοδος από μόνη της δεν αρκεί. Η συνδεσιμότητα υπάρχει, αλλά δεν μετατρέπεται αυτόματα σε ψηφιακή συμμετοχή.

Το κόστος της συσκευής ως βασικός φραγμός

Σύμφωνα με την ανάλυση της GSMA, ο πιο καθοριστικός παράγοντας παραμένει η οικονομική προσιτότητα, κυρίως όσον αφορά τις συσκευές. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, το κόστος ενός βασικού smartphone με δυνατότητα internet αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 16% του μηνιαίου εισοδήματος, ενώ για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 48%.

Το στοιχείο αυτό εξηγεί γιατί περίπου δύο στους τρεις ανθρώπους που δεν χρησιμοποιούν mobile internet, παρότι ζουν σε περιοχές με πλήρη κάλυψη, δεν διαθέτουν καν κινητό τηλέφωνο. Η μετάβαση σε «έξυπνες» συσκευές παραμένει για εκατομμύρια ανθρώπους οικονομικά απρόσιτη.

Δεξιότητες, εμπιστοσύνη και φόβος

Πέρα από το κόστος, καθοριστικό ρόλο παίζουν οι ψηφιακές δεξιότητες και το επίπεδο εξοικείωσης. Η περιορισμένη κατανόηση των δυνατοτήτων του mobile internet, η αβεβαιότητα ως προς τη χρήση του και η έλλειψη πρακτικής υποστήριξης λειτουργούν αποτρεπτικά, ιδιαίτερα σε κοινωνικές ομάδες που δεν είχαν προηγούμενη επαφή με την ψηφιακή τεχνολογία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν και τα ζητήματα ασφάλειας. Φόβοι για απάτες, παρενόχληση, κλοπή ταυτότητας και παραβίαση προσωπικών δεδομένων περιορίζουν τόσο την υιοθέτηση όσο και το εύρος της χρήσης. Σε πολλές περιπτώσεις, η απουσία εμπιστοσύνης οδηγεί σε αποσπασματική αξιοποίηση του mobile internet, κυρίως για επικοινωνία και ψυχαγωγία, αφήνοντας αναξιοποίητες κρίσιμες υπηρεσίες όπως η υγεία, η εκπαίδευση και οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές.

Δίκτυα επόμενης γενιάς, παλιές ανισότητες

Σε επίπεδο υποδομών, οι επενδύσεις επικεντρώνονται πλέον στο 5G, το οποίο καλύπτει πάνω από το 54% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ το 4G φτάνει το 93%. Παρ’ όλα αυτά, σε περιοχές όπως η υποσαχάρια Αφρική, μεγάλο μέρος των χρηστών εξακολουθεί να βασίζεται σε συσκευές 3G ή απλά feature phones, γεγονός που περιορίζει δραστικά την ποιότητα και το εύρος της ψηφιακής εμπειρίας.

Η τεχνολογική αιχμή, επομένως, συνυπάρχει με δομικές ανισότητες που δεν λύνονται μόνο με περισσότερες κεραίες ή υψηλότερες ταχύτητες.

Η ουσιαστική συνδεσιμότητα ως στρατηγική επένδυση

Το συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές. Η ουσιαστική συνδεσιμότητα δεν αφορά απλώς την κάλυψη, αλλά τη δυνατότητα ασφαλούς, προσιτής και παραγωγικής χρήσης του mobile internet. Η γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος αποτελεί στρατηγική επένδυση, καθώς η πρόσβαση στο διαδίκτυο συνδέεται άμεσα με την υγεία, την εκπαίδευση, το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, επηρεάζοντας την οικονομική συμμετοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Το πραγματικό στοίχημα της επόμενης φάσης είναι η μετάβαση από την κάλυψη στη χρήση. Όχι μόνο με φθηνότερες συσκευές και καλύτερα δίκτυα, αλλά με πολιτικές που ενισχύουν τις δεξιότητες, την εμπιστοσύνη και τη δημιουργία ψηφιακών υπηρεσιών που έχουν νόημα για τον χρήστη και αξία για την κοινωνία.

Σχετικά άρθρα:

Νέο πολυτελές στοίχημα της Hilton στην Κέρκυρα: Το ντεμπούτο του Conrad Corfu και ο ρόλος της οικογένειας Τρούλη – FinanceNews.gr Ισχυρή θερινή περίοδος για τον ΔΑΑ: Αυξημένα έσοδα και θετικές προοπτικές – FinanceNews.gr Μπλόκο στο σχέδιο Τραμπ: «Συμφωνία μόνο με παύση πυρός» – Η απάντηση της Ε.Ε. σε Ουάσιγκτον και Μόσχα – FinanceNews.gr Από τη Ρεβυθούσα στον Κάθετο Διάδρομο: Το παρασκήνιο του δεύτερου FSRU – FinanceNews.gr