Διακυβέρνηση με Τεχνητή Νοημοσύνη: Είναι οι φορολογικές διοικήσεις έτοιμες;
Μια νέα έκθεση του
OECD με τίτλο
Governing with AI παρουσιάζει τις
βασικές τάσεις και τις προκλήσεις πολιτικής που σχετίζονται με την ανάπτυξη,
χρήση και εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στον δημόσιο τομέα και από αυτόν. Η
έκθεση περιλαμβάνει ειδικό τμήμα για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις
φορολογικές διοικήσεις.
Η χρήση και ο βαθμός ωριμότητας της
Τεχνητής Νοημοσύνης διαφέρουν ανάλογα με τις κυβερνητικές λειτουργίες και τις
χώρες
Η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης από τις κυβερνήσεις ξεκίνησε σχετικά
πρόσφατα, υστερώντας σε σχέση με ορισμένες ιδιωτικές επιχειρήσεις. Τα πρώιμα
δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις κυβερνήσεις είναι
πιο έντονη σε τομείς όπως οι δημόσιες υπηρεσίες, η συμμετοχή των πολιτών και η
δικαιοσύνη — τομείς με υψηλό όγκο συναλλαγών και άμεση αλληλεπίδραση με τους
πολίτες. Αντίθετα, τομείς όπως η αξιολόγηση πολιτικών, η φορολογική διοίκηση και
η διοίκηση του δημόσιου τομέα έχουν παρουσιάσει πιο περιορισμένη υιοθέτηση.
Αν και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης
από τις κυβερνήσεις μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, ενέχει επίσης πιθανούς
κοινωνικούς και οικονομικούς κινδύνους
Η έκθεση διαπιστώνει ότι στο 57% των περιπτώσεων η τεχνητή νοημοσύνη
χρησιμοποιείται για την αυτοματοποίηση, τον εξορθολογισμό ή την προσαρμογή
υπηρεσιών, ενώ στο 45% των περιπτώσεων ενισχύει τη λήψη αποφάσεων, την κατανόηση
σύνθετων δεδομένων ή τις προβλέψεις. Παράλληλα, στο 30% των περιπτώσεων στοχεύει
στη βελτίωση της λογοδοσίας και της ανίχνευσης ανωμαλιών. Μόλις στο 4% των
περιπτώσεων επιτρέπεται σε εξωτερικούς φορείς να χρησιμοποιήσουν κυβερνητικά
συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για την επίτευξη των δικών τους στόχων, όπως
συμβαίνει με το
DidaktorikaAI στην
Ελλάδα, μια βιβλιοθήκη 50.000
δημοσιεύσεων που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Σε αντίθεση με τις προσδοκίες, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται περισσότερο
για αναλυτικές παρά για απλές, επαναλαμβανόμενες εργασίες. Όλες οι περιπτώσεις
ενδέχεται να ενέχουν κινδύνους εάν δεν υπάρξει κατάλληλη διαχείριση, όπως
ηθικούς κινδύνους (π.χ. παραβιάσεις δικαιωμάτων), λειτουργικούς κινδύνους (π.χ.
απειλές στον κυβερνοχώρο), διεύρυνση του ψηφιακού χάσματος και αντίσταση του
κοινού απέναντι στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης από την κυβέρνηση.
Οι
κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ποικίλες προκλήσεις στην υιοθέτηση της Τεχνητής
Νοημοσύνης
Οι δυσκολίες στην κλιμάκωση επιτυχημένων έργων τεχνητής νοημοσύνης έχουν ως
αποτέλεσμα πολλές κυβερνητικές πρωτοβουλίες να παραμένουν στο πιλοτικό στάδιο.
Βασικός παράγοντας που συμβάλλει σε αυτό είναι η έλλειψη πλαισίων μέτρησης
αντικτύπου, τα οποία θα μπορούσαν να αποδείξουν την απόδοση της επένδυσης και
έτσι να δικαιολογήσουν περαιτέρω επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Κενά σε δεξιότητες, καθώς και προβλήματα
στην πρόσβαση και την ανταλλαγή ποιοτικών δεδομένων, είναι ευρέως διαδεδομένα
στις κυβερνήσεις. Αν και οι εθνικές στρατηγικές για την τεχνητή νοημοσύνη
γίνονται ολοένα και πιο συνηθισμένες, η έλλειψη συγκεκριμένων κατευθυντήριων
οδηγιών εμποδίζει την εφαρμογή τους. Αυτά τα κενά αυξάνουν την αποστροφή προς
τον κίνδυνο και περιορίζουν την καινοτομία. Επιπλέον, το οικονομικό κόστος, οι
παρωχημένοι νόμοι και κανονισμοί, καθώς και τα παλαιά πληροφοριακά συστήματα
αποτελούν επίσης εμπόδια.
Governing with Artificial Intelligence | OECD
Η έκθεση εξετάζει πώς οι κυβερνήσεις μπορούν να σχεδιάσουν, να υιοθετήσουν
και να ρυθμίσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) με υπευθυνότητα. Στόχος είναι να
αναδείξει:
-τα οφέλη που μπορεί να αποφέρει η ΤΝ στη δημόσια διοίκηση,
– τους κινδύνους που ενέχει,
– και τις προϋποθέσεις για την ασφαλή, διαφανή και αποδοτική
αξιοποίησή της.
Κεφάλαιο 1 – Τρέχουσα χρήση της ΤΝ από κυβερνήσεις
Η υιοθέτηση της ΤΝ στον δημόσιο τομέα είναι σχετικά πρόσφατη
και καθυστερεί σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα.
Χρησιμοποιείται περισσότερο σε τομείς όπως:
– δημόσιες υπηρεσίες
-συμμετοχή πολιτών
– απονομή δικαιοσύνης όπου υπάρχει μεγάλος όγκος συναλλαγών και άμεση
επαφή με πολίτες.
Περιορισμένη χρήση παρατηρείται σε:
– αξιολόγηση πολιτικών,
– φορολογική διοίκηση,
– διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού.
Κεφάλαιο 2 – Οφέλη και κίνδυνοι της ΤΝ
Οφέλη:
– 57% των έργων αυτοματοποιούν ή βελτιστοποιούν υπηρεσίες
– 45% ενισχύουν την ανάλυση, πρόβλεψη και λήψη αποφάσεων
– 30% στηρίζουν τον έλεγχο, τη λογοδοσία και την ανίχνευση ανωμαλιών
Κίνδυνοι αν δεν υπάρχει σωστή διακυβέρνηση:
– ηθικοί (παραβίαση δικαιωμάτων, μεροληψία),
– λειτουργικοί (κυβερνοαπειλές),
– κοινωνικοί (αντίσταση πολιτών, απώλεια εμπιστοσύνης),
ψηφιακό χάσμα και ανισότητες πρόσβασης.
Κεφάλαιο 3 – Προκλήσεις εφαρμογής
Οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να περάσουν από τα πιλοτικά έργα
στην κλίμακα λόγω:
– έλλειψης δεικτών μέτρησης αντικτύπου και απόδοσης επένδυσης (ROI),
– ελλείψεων δεξιοτήτων και προσωπικού,
– δυσκολιών πρόσβασης σε ποιοτικά δεδομένα,
– ελλιπούς καθοδήγησης για την εφαρμογή εθνικών στρατηγικών ΤΝ,
– υψηλού κόστους, απαρχαιωμένων κανονισμών και παλαιών πληροφοριακών
συστημάτων.
Αυτά τα κενά οδηγούν σε φοβία ρίσκου και περιορισμό της καινοτομίας.
Ο ΟΟΣΑ προτείνει:
– ανάπτυξη σαφών πλαισίων μέτρησης αντικτύπου για να
αποδεικνύεται η αξία των έργων ΤΝ,
– ενίσχυση δεξιοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων,
– βελτίωση της ποιότητας και διαμοιρασμού δεδομένων,
– επενδύσεις σε υποδομές και ασφάλεια,
– αναθεώρηση παρωχημένων νόμων και κανονισμών,
– καλλιέργεια εμπιστοσύνης των πολιτών μέσω διαφάνειας και
λογοδοσίας.
Συμπέρασμα
Η αξιοποίηση της ΤΝ από τις κυβερνήσεις βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο.
Έχει μεγάλο δυναμικό βελτίωσης της αποτελεσματικότητας και
της λογοδοσίας, αλλά απαιτείται:
– στρατηγικός σχεδιασμός,
– μέτρηση αντικτύπου,
– ανάπτυξη δεξιοτήτων και εμπιστοσύνης.
Η OECD τονίζει ότι χωρίς αυτά, οι κίνδυνοι (ηθικοί, κοινωνικοί,
τεχνολογικοί) μπορεί να υπερκεράσουν τα οφέλη.
Χώρα
Τομέας
Εφαρμογή ΤΝ
Βασικός στόχος
🇬🇷
Εκπαίδευση / Ψηφιακές βιβλιοθήκες
– Βιβλιοθήκη 50.000 δημοσιεύσεων με ΤΝ
Παροχή πρόσβασης και αναζήτησης σε μεγάλο όγκο επιστημονικού
περιεχομένου
🇪🇪
Δημόσιες υπηρεσίες
Εικονικοί βοηθοί (chatbots) για πολίτες
Εξυπηρέτηση πολιτών, μείωση φόρτου υπαλλήλων
🇸🇪
Δικαιοσύνη
Ανάλυση νομικών αποφάσεων με ΤΝ
Επιτάχυνση και συνέπεια στη νομολογία
🇨🇦
Δημόσια υγεία
Συστήματα πρόβλεψης εξάπλωσης ασθενειών
Προληπτικός σχεδιασμός πολιτικών υγείας
🇳🇿
Φορολογική διοίκηση
Αυτόματη προ-συμπλήρωση δηλώσεων
Μείωση διοικητικού κόστους και λαθών
🇫🇷
Δημόσια διοίκηση
Αλγόριθμοι πρόβλεψης αναγκών προσωπικού
Βελτιστοποίηση κατανομής ανθρώπινου δυναμικού
🇰🇷
Πολιτική προστασία
Ανάλυση μεγάλων δεδομένων για φυσικές καταστροφές
Ταχύτερη αντίδραση και πρόληψη ζημιών
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
