Η Ελλάδα ξαναμπαίνει στο «παιχνίδι» της άμυνας: METLEN, THEON, IDE και τα ναυπηγεία στο νέο χάρτη

Αλλάζει η ελληνική αμυντική βιομηχανία: Ο νέος χάρτης των ελληνικών εταιρειών – Από την υποστήριξη πλατφορμών στα UAV, τα data και τα δίκτυα

Η ελληνική αμυντική βιομηχανία δεν βρίσκεται απλώς σε φάση αναδιάταξης. Βρίσκεται σε μια διαδικασία ουσιαστικής επαναχαρτογράφησης, καθώς η ίδια η έννοια της άμυνας αλλάζει διεθνώς. Οι γραμμές παραγωγής, οι δυνατότητες συντήρησης και η βαριά υποστήριξη συνεχίζουν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αυτάρκειας, αλλά πλέον δεν αρκούν. Το νέο πεδίο επιχειρήσεων απαιτεί τεχνολογικό βάθος, δικτυοκεντρική λογική, αισθητήρες, λογισμικό και διαλειτουργικότητα, δηλαδή στοιχεία που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν «εξειδικευμένα» και σήμερα είναι απολύτως βασικά.

Στον πυρήνα αυτής της μετάβασης σχηματίζεται ένα καθαρό δίπολο. Από τη μία πλευρά βρίσκεται το “υλικό” σκέλος: πυρομαχικά, οχήματα, αεροπορική υποστήριξη, επισκευές και αναβαθμίσεις. Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ένα τεχνολογικό σκέλος που κερδίζει συνεχώς έδαφος, από UAV και anti-drone λύσεις έως C4I, κυβερνοάμυνα και υποδομές διοίκησης και ελέγχου. Και ανάμεσα στα δύο, μια κοινή επιδίωξη: να αυξηθεί το εγχώριο αποτύπωμα σε εξοπλιστικά προγράμματα και συμπαραγωγές, ώστε η προστιθέμενη αξία, η τεχνογνωσία και η απασχόληση να μένουν εντός Ελλάδας.

Το «παράθυρο» των εξοπλισμών και οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες

Η συγκυρία είναι κρίσιμη. Ο νέος κύκλος εξοπλισμών σε Ελλάδα και Ευρώπη, αλλά και οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ενίσχυσης της αμυντικής παραγωγής, δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας που δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα παραμείνει ανοιχτό. Γι’ αυτό και η συζήτηση για συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας έχει αποκτήσει ειδικό βάρος, όχι ως σύνθημα, αλλά ως στρατηγική ανάγκη.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος έχει επιμείνει ότι η χώρα δεν πρέπει να λειτουργήσει ως «απλός χρηματοδότης» προγραμμάτων χωρίς ουσιαστική βιομηχανική συμμετοχή. Το ζητούμενο, όπως έχει τονίσει, είναι να περάσει μέρος της αξίας των προγραμμάτων στην ελληνική παραγωγή, ώστε να μην εξάγεται στο σύνολό της η προστιθέμενη αξία και να μη χάνεται τεχνογνωσία σε μια αγορά που στηρίζεται στο know-how και στην επαναληψιμότητα έργου.

Πίσω από αυτή τη θέση υπάρχει μια παλιά εμπειρία: μεγάλα προγράμματα που ολοκληρώθηκαν με ελάχιστο εγχώριο έργο, αφήνοντας την ελληνική αλυσίδα αξίας στο περιθώριο και μετατρέποντας την αμυντική οικονομία σε ρόλο απλού αγοραστή.

Ο «βαρύς» άξονας: ΕΑΣ, ΕΑΒ και ΕΛΒΟ ως βάση της αμυντικής αυτάρκειας

Ο πρώτος άξονας παραμένει η βιομηχανική ραχοκοκαλιά. Τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) αποτελούν τον βασικό πυλώνα για τα πυρομαχικά, έναν τομέα που σε περιόδους αυξημένης ζήτησης μετατρέπεται σε ζήτημα επιχειρησιακής αντοχής, όχι σε απλό θέμα προμηθειών. Η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) παραμένει κρίσιμο κέντρο συντηρήσεων, επισκευών και αναβαθμίσεων, με ρόλο που επηρεάζει άμεσα τις διαθεσιμότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.

Στη χερσαία διάσταση, η ΕΛΒΟ αντιπροσωπεύει το πεδίο των στρατιωτικών και ειδικών οχημάτων, δηλαδή μια κατηγορία που συνδέεται τόσο με τις ανάγκες του Στρατού Ξηράς όσο και με τη δυνατότητα ανανέωσης και υποστήριξης στόλου σε βάθος χρόνου.

METLEN και νέες βιομηχανικές δυναμικές: η «είσοδος κλίμακας» στην άμυνα

Μέσα στο οικοσύστημα του “υλικού” άξονα, ωστόσο, εμφανίζονται νέες δυναμικές που δείχνουν ότι ο χάρτης δεν μένει πια σε παραδοσιακά σχήματα. Η METLEN Energy & Metals αναπτύσσει μέσω της δραστηριότητας M Technologies παραγωγικές δυνατότητες με αμυντικό αποτύπωμα, αξιοποιώντας βαριά βιομηχανική υποδομή.

Ο κόμβος στον Βόλο έχει αναδειχθεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προσπάθειας ένταξης μεγαλύτερων βιομηχανικών παικτών σε ευρωπαϊκά και συμμαχικά προγράμματα, διεκδικώντας ρόλο σε υποκατασκευές, συναρμολογήσεις και παραγωγικό έργο. Η είσοδος τέτοιων ομίλων ανεβάζει τις δυνατότητες κλίμακας και οργάνωσης, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει και τις απαιτήσεις: τα βιομηχανικά προγράμματα χρειάζονται συνέχεια, προβλεψιμότητα και σαφή προγραμματισμό για να αποδώσουν.

Ο τεχνολογικός άξονας που αλλάζει τους κανόνες

Ο δεύτερος άξονας είναι αυτός που μετασχηματίζει συνολικά την άμυνα διεθνώς. Σήμερα, η πληροφορία, οι αισθητήρες, οι επικοινωνίες και η διασύνδεση συστημάτων αποκτούν βάρος αντίστοιχο με το ίδιο το υλικό. Ο πόλεμος γίνεται “δεδομένα και δίκτυο”, και λιγότερο «μεμονωμένη πλατφόρμα».

Σε αυτό το πεδίο, η INTRACOM DEFENSE (IDE) διατηρεί σταθερή παρουσία , όχι τόσο υψηλή , σε αμυντικά ηλεκτρονικά και επικοινωνίες. Υπήρχαν φωνές από την εταιρεία για το ότι άλλοι παίχτες τόσα χρόνια, δραστηριοποιούνται έντονα. Η SCYTALYS κινείται στον χώρο των C4I και των συστημάτων διαχείρισης μάχης και επιχειρησιακής εικόνας, δηλαδή στο λογισμικό και στη δικτυοκεντρική λογική που επιτρέπει σε διαφορετικές πλατφόρμες να ανταλλάσσουν δεδομένα και να συγκροτούν ενιαία επιχειρησιακή εικόνα.

Στην πλευρά των αισθητήρων, εταιρείες όπως η THEON και η MILTECH έχουν συνδέσει το αποτύπωμά τους με ηλεκτρο-οπτικά, νυχτερινή όραση και θερμική απεικόνιση, τεχνολογίες που έχουν περάσει πια από το «εξειδικευμένο» στο απολύτως απαραίτητο.Παράλληλα, η Prisma Electronics κινείται σε ICT λύσεις και αμυντικά ηλεκτρονικά, με εφαρμογές που γεφυρώνουν επιχειρησιακές ανάγκες με ψηφιακή υλοποίηση. Βέβαια ακόμη θέλει δρόμο η εταιρεία σε κάποιους τομείς……

Συνεργατικότητα αντί ανταγωνισμού

Η συνεργατικότητα εμφανίζεται πλέον ως βασικό εργαλείο για να αποκτήσει βάθος και αξιοπιστία η εγχώρια συμμετοχή. Ο επικεφαλής της THEON, Κριστιάν Χατζημηνάς, έχει περιγράψει τη στρατηγική της εταιρείας ως προσπάθεια διαμόρφωσης ενός «νέου οικοσυστήματος» στην ελληνική αμυντική και βιομηχανική παραγωγή, με έμφαση στη συνεργασία αντί του ανταγωνισμού.

Στο πλαίσιο αυτό έχει αναφερθεί σε επιχειρήσεις που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης με επενδύσεις και εξαγωγικό προσανατολισμό, φέρνοντας ως παραδείγματα τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τη METLEN και εταιρείες όπως Space Hellas που ξεχωρίζει και αποτελεί τον ηγέτη σε ένα δύσκολο χώρο, Elfon, Mevaco, Sinai, Siamidis. Για τη Siamidis, έχει σημειώσει ότι δραστηριοποιείται σε στολές υψηλής τεχνολογίας, με ετήσια έσοδα περίπου 80 εκατ. ευρώ και ανεκτέλεστο άνω των 400 εκατ. ευρώ, με έμφαση στις εξαγωγές.

Η THEON, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί, προχωρά σε μνημόνια συνεργασίας με ελληνικούς ομίλους, επιδιώκοντας κοινή παρουσία προς διεθνείς οίκους και ολοκληρωμένα “πακέτα” υποκατασκευαστικού έργου. Η στρατηγική είναι σαφής: η Ελλάδα να μην εμφανίζεται με αποσπασματικές δυνατότητες, αλλά ως συμπαγές σχήμα που μπορεί να παραδώσει ολοκληρωμένα υποσυστήματα με βιομηχανική και τεχνολογική συνοχή.

Τα ναυπηγεία ως καθοριστικός κρίκος

Το τρίτο, πιο σιωπηρό αλλά καθοριστικό κομμάτι του νέου χάρτη είναι τα ναυπηγεία. Σκαραμαγκάς και Ελευσίνα  έχουν επιστρέψει στο κάδρο επενδύσεων και προοπτικών για συμπαραγωγές.

Η επαναδραστηριοποίηση του ναυπηγικού κλάδου έχει διπλή σημασία. Από τη μία αφορά άμεσα τις επιχειρησιακές διαθεσιμότητες και τη διάρκεια ζωής των μονάδων. Από την άλλη αφορά την ικανότητα της χώρας να διεκδικήσει έργο σε ναυπηγήσεις, αναβαθμίσεις και υποκατασκευές. Σε μια περίοδο όπου τα ναυτικά προγράμματα βρίσκονται στο επίκεντρο, η ύπαρξη εγχώριας ναυπηγικής βάσης μπορεί να λειτουργήσει ως διαπραγματευτικό εργαλείο για βιομηχανική συμμετοχή και όχι απλώς ως χώρος επισκευών.

Το πραγματικό στοίχημα, όμως, δεν είναι να γεμίσουν οι δεξαμενές. Είναι να περάσει μόνιμο έργο στη χώρα, με προστιθέμενη αξία, πιστοποιήσεις, ρυθμό, ποιότητα και προβλεψιμότητα, στοιχεία απαραίτητα για να «κλειδώσουν» συμπαραγωγές και να χτιστεί αξιόπιστη αλυσίδα προμηθευτών.

Η «γκρίζα ζώνη» όπου UAV και anti-drone συναντιούνται

Υπάρχει, τέλος, η κρίσιμη «γκρίζα ζώνη» όπου οι δύο άξονες αναγκαστικά ενώνονται. Τα UAV και η αντιμετώπιση drones είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Απαιτούν βιομηχανική ικανότητα κατασκευής και ολοκλήρωσης, αλλά και ισχυρό τεχνολογικό υπόβαθρο σε αισθητήρες, ηλεκτρονικό πόλεμο, λογισμικό και δικτυώσεις.

Το ίδιο ισχύει για συστήματα επιτήρησης συνόρων και θαλάσσιας επιτήρησης. Το στοίχημα από εδώ και πέρα είναι διπλό. Από τη μία, να υπάρξει συνέχεια σε παραγγελίες και προγράμματα ώστε να στηριχθούν γραμμές παραγωγής, επενδύσεις και απασχόληση. Από την άλλη, να μετατραπεί η τεχνολογική εξειδίκευση σε διεθνώς ανταγωνιστικά προϊόντα και συμπαραγωγές, που θα κρατούν γνώση, αξία και εξαγωγική προοπτική εντός χώρας.

Διαβάστε επίσης:ω Ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία: Ανάπτυξη-ρεκόρ 14% το 2024 – Νέα εποχή επενδύσεων

2nd Cyber Intelligence Summit 2026

Σχετικά άρθρα:

Wall Street: Ο S&P 500 βάζει φρένο στο αρνητικό σερί με σύμμαχο τον πληθωρισμό Υποχρεωτικές οι αντιολισθητικές αλυσίδες σε έξι Περιφερειακές Ενότητες Η ανεργία «κολλάει» στο 4,9% αλλά η εργασία φτωχαίνει, προειδοποιεί ο ILO Airbnb: Υψηλές πληρότητες, χαμηλότερες τιμές – Η νέα κανονικότητα της αγοράς