Κίνα: Στόχος ΑΕΠ 4,5%-5% για το 2026, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1991

Οι εμπορικές εντάσεις του 2025 και η εύθραυστη εκεχειρία που ακολούθησε –με τους αυξημένους δασμούς να έχουν προσωρινά ανασταλεί έως τα τέλη του 2026– δημιουργούν ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Η Κίνα παραδέχθηκε επίσημα αυτό που πολλοί οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν εδώ και χρόνια: το παλαιό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης εξαντλείται και η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου περνά πλέον σε χαμηλότερη ταχύτητα.
Κατά την έναρξη της ετήσιας συνεδρίασης της National People’s Congress (NPC), ο Κινέζος πρωθυπουργός Li Qiang ανακοίνωσε ότι ο στόχος ανάπτυξης του ΑΕΠ για το 2026 θα κυμανθεί μεταξύ 4,5% και 5%.
Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο στόχου από το 1991 και για την πρώτη φορά εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες που το Πεκίνο θέτει επίσημα στόχο κάτω από το 5%.
Η ανακοίνωση έγινε στην έναρξη των εργασιών του κινεζικού κοινοβουλίου στο Great Hall of the People στο Beijing, όπου κάθε χρόνο η πολιτική ηγεσία παρουσιάζει τις βασικές οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες της χώρας για το επόμενο διάστημα.
Παρότι η εμπορική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει επηρεάσει την οικονομία, η επιβράδυνση της Κίνας οφείλεται κυρίως σε εσωτερικά διαρθρωτικά προβλήματα.
Οι εμπορικές εντάσεις του 2025 και η εύθραυστη εκεχειρία που ακολούθησε –με τους αυξημένους δασμούς να έχουν προσωρινά ανασταλεί έως τα τέλη του 2026– δημιουργούν ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Παράλληλα αναμένεται και συνάντηση κορυφής μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump και του Κινέζου προέδρου Xi Jinping στο διάστημα 31 Μαρτίου έως 2 Απριλίου. Ωστόσο, οι βασικές αιτίες της οικονομικής επιβράδυνσης βρίσκονται στο εσωτερικό της κινεζικής οικονομίας.

Τα προβλήματα

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι η κρίση στον κλάδο των ακινήτων.
Ο τομέας αυτός κάποτε αντιπροσώπευε περίπου το 25% έως 30% του κινεζικού ΑΕΠ και αποτελούσε βασικό μοχλό ανάπτυξης.
Σήμερα όμως η φούσκα έχει ουσιαστικά σκάσει και δεν υπάρχουν ακόμη σαφή σημάδια σταθεροποίησης.
Οι πωλήσεις κατοικιών, οι τιμές, οι νέες οικοδομές και οι ολοκληρώσεις έργων συνεχίζουν να υποχωρούν, ενώ μεγάλοι κατασκευαστές αθετούν πληρωμές. Ταυτόχρονα οι τοπικές κυβερνήσεις βλέπουν τα έσοδά τους να συρρικνώνονται, καθώς βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στις πωλήσεις γης.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πλούτος των νοικοκυριών, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό ήταν επενδεδυμένος στην αγορά ακινήτων, μειώνεται αισθητά, πλήττοντας την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και περιορίζοντας τις δαπάνες.
Ένα δεύτερο σοβαρό ζήτημα είναι ο παρατεταμένος αποπληθωρισμός.
Οι τιμές στην Κίνα υποχωρούν εδώ και χρόνια, σε μια από τις μεγαλύτερες περιόδους πτώσης τιμών από την εποχή των οικονομικών μεταρρυθμίσεων.
Η κατάσταση αυτή μειώνει τα εταιρικά κέρδη, πιέζει τους μισθούς και αποθαρρύνει τόσο τις επενδύσεις όσο και την κατανάλωση.
Παράλληλα, το φαινόμενο της λεγόμενης «involution», δηλαδή ο ακραίος ανταγωνισμός σε αγορές με υπερπροσφορά, έχει ενταθεί σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, τα φωτοβολταϊκά, οι μπαταρίες και γενικότερα η μεταποίηση.
Η υπερπαραγωγή συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, ενώ ταυτόχρονα πλημμυρίζει τις διεθνείς αγορές.
Η εγχώρια ζήτηση παραμένει επίσης αδύναμη.
Τα κινεζικά νοικοκυριά εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικά εξαιτίας της υψηλής ανεργίας των νέων, των στάσιμων μισθών και της αδύναμης κοινωνικής προστασίας, που τα ωθεί να αποταμιεύουν αντί να καταναλώνουν.
Η κρίση στον κλάδο των ακινήτων έχει επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα.
Οι κρατικές επιδοτήσεις για την αγορά ηλεκτρικών συσκευών ή ηλεκτρικών αυτοκινήτων δεν κατάφεραν να ενισχύσουν ουσιαστικά την κατανάλωση, καθώς πολλοί πολίτες δεν διαθέτουν επαρκές διαθέσιμο εισόδημα ώστε να αυξήσουν τις δαπάνες τους.
Παράλληλα, η αγορά εργασίας παρουσιάζει έντονες ανισορροπίες.
Η ανεργία των νέων στις αστικές περιοχές ηλικίας 16 έως 24 ετών –εξαιρουμένων των φοιτητών– παρέμεινε περίπου στο 16,5% στα τέλη του 2025, σημειώνοντας μικρή μόνο υποχώρηση από το ιστορικό υψηλό του 18,9%.
Το πρόβλημα είναι σε μεγάλο βαθμό διαρθρωτικό.
Εκατομμύρια νέοι απόφοιτοι εισέρχονται κάθε χρόνο στην αγορά εργασίας αναζητώντας περιορισμένες θέσεις λευκού κολάρου ή σταθερές κρατικές θέσεις εργασίας, γνωστές ως «iron rice bowl».
Σε ορισμένες επαρχίες, η αναλογία υποψηφίων προς διαθέσιμες θέσεις φτάνει ακόμη και το 100 προς 1.
Την ίδια στιγμή, ορισμένα εργοστάσια αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού λόγω υπερπαραγωγής και μετατόπισης των εξαγωγών.

Εξαγωγές

Για δεκαετίες, η ανάπτυξη της Κίνας βασίστηκε κυρίως στις επενδύσεις και στις εξαγωγές.
Μετά το άνοιγμα της χώρας στις ξένες επενδύσεις, η οικονομία αναπτύχθηκε ραγδαία, με την κατασκευή τεράστιων βιομηχανικών πάρκων, εργοστασίων ηλεκτρικών οχημάτων και κέντρων δεδομένων.
Οι επενδύσεις αυτές χρηματοδοτήθηκαν κυρίως μέσω φθηνών δανείων από κρατικές τράπεζες.
Σήμερα τα κινεζικά εργοστάσια παράγουν μεγάλο μέρος των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, των φωτοβολταϊκών πάνελ και των μπαταριών λιθίου παγκοσμίως.
Η αυτοκινητοβιομηχανία BYD έχει μάλιστα ξεπεράσει την Tesla και αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο κατασκευαστή ηλεκτρικών οχημάτων στον κόσμο.
Παρά την επιβράδυνση της οικονομίας, οι καθαρές εξαγωγές της Κίνας έφτασαν το 2025 σε ιστορικό υψηλό, αγγίζοντας τα 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το παλαιό μοντέλο ανάπτυξης εμφανίζει πλέον φθίνουσες αποδόσεις, καθώς η οικονομία έχει ωριμάσει και τα περιθώρια αύξησης της παραγωγικότητας μειώνονται.
Ο πρωθυπουργός Li Qiang υποστήριξε ότι η κινεζική οικονομία πέτυχε ανάπτυξη 5% το 2025 παρά το «σοβαρό και σύνθετο περιβάλλον» που συνδύαζε εσωτερικές δυσκολίες και εξωτερικά σοκ.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι ο χαμηλότερος στόχος ανάπτυξης για το 2026 είναι πιο ρεαλιστικός, καθώς δίνει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να προχωρήσει σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της κατανάλωσης αλλά και στις τεχνολογικές καινοτομίες, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής.
Υπάρχουν ωστόσο και πιο επιφυλακτικές εκτιμήσεις.
Σύμφωνα με το Rhodium Group, η πραγματική ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας το 2025 ενδέχεται να ήταν χαμηλότερη από 3%, γεγονός που θα καθιστούσε τα επίσημα στοιχεία σημαντικά πιο αισιόδοξα από την πραγματικότητα.
Ο διευθυντής για την Κίνα στην Eurasia Group, Dan Wang, εκτιμά ότι το Πεκίνο εμφανίζεται πλέον διατεθειμένο να ανεχθεί χαμηλότερη βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη προκειμένου να επικεντρωθεί σε μακροπρόθεσμες διαρθρωτικές λύσεις.
Αντίστοιχη είναι και η άποψη της ερευνήτριας του Council on Foreign Relations Zongyuan Zoe Liu, η οποία υποστηρίζει ότι ο χαμηλότερος στόχος είναι ακριβώς αυτό που ανέμεναν οι αγορές και οι οικονομολόγοι διεθνώς, καθώς δίνει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τα θεμελιώδη προβλήματα της κινεζικής οικονομίας χωρίς την πίεση να επιτύχουν τεχνητά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

www.bankingnews.gr

Source link

Σχετικά άρθρα:

Η Κίνα αλλάζει τα πάντα στον βυθό: Νέο «αόρατο» πολεμικό υποβρύχιο βουτάε και επιτίθεται από το πουθενά Η Κίνα σηκώνει το βάρος της ειρήνης – Διαμεσολαβεί για οριστική λύση στην Ουκρανία Ο Zelensky περιμένει εξηγήσεις από το Βέλγιο για την άρνηση να παραδώσει τα ρωσικά κεφάλαια Eurobank: Στο 4,96% υποχώρησε το ποσοστό της Capital Group