Ο νέος χάρτης των μεγάλων έργων: Τι προχωρά, τι καθυστερεί και πού πέφτει όλο το βάρος

Ταχιάος: Από τη Γραμμή 4 και τον Σκαραμαγκά έως Flyover, ΒΟΑΚ και Καστέλλι – Ο πλήρης χάρτης των έργων και τα χρονοδιαγράμματα

Στην Αττική, το υπουργείο Υποδομών επιχειρεί να κινηθεί σε δύο παράλληλους άξονες, με στοχευμένες οδικές παρεμβάσεις εκεί όπου το κυκλοφοριακό έχει χτυπήσει «κόκκινο», αλλά με βασική στρατηγική την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών. Ο ο υφυπουργός, Νίκος Ταχιάος, βάζει στην πρώτη γραμμή τον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά, έργο που έχει ήδη δημοπρατηθεί, έχει προσωρινό ανάδοχο και οδεύει προς συμβασιοποίηση, καθώς θεωρείται κρίσιμο για τη δυτική πύλη του Λεκανοπεδίου, με στόχο να αφαιρέσει σημαντικό φόρτο από τον Κηφισό και να βελτιώσει τη ροή στο μέτωπο Σχιστού, Σκαραμαγκά και Περιφερειακής Αιγάλεω. Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται και η παρέμβαση στον κόμβο Μεταμόρφωσης, με νέα διπλή έξοδο από την Αττική Οδό, ενώ στο τραπέζι παραμένουν και οι «Πρότυπες Προτάσεις» για έργα όπως ο άξονας Ελευσίνα–Οινόφυτα, που επανέρχεται ως σοβαρή λύση αποφόρτισης για την Αττική, και η αστική σήραγγα Ηλιούπολης, η οποία προορίζεται να ενώσει την Κατεχάκη με το Ελληνικό και να αλλάξει τις ισορροπίες στο νότιο μέτωπο της πρωτεύουσας.

Ο υφυπουργός, ωστόσο, σπεύδει να χαμηλώσει τις υπερβολικές προσδοκίες για τα οδικά έργα, ξεκαθαρίζοντας ότι κανένα μεγάλο αστικό κέντρο δεν λύνει το κυκλοφοριακό μόνο με νέους δρόμους. Αυτή είναι και η πιο πολιτική φράση της παρέμβασής του, γιατί μετατοπίζει το βάρος από τη λογική των «έργων βιτρίνας» σε ένα μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στο Μετρό και στο δίκτυο δημόσιων μεταφορών. Εκεί όμως βρίσκεται και η μεγάλη δυσκολία. Για τη Γραμμή 4 του Μετρό, ο Ταχιάος παραδέχεται ουσιαστικά ότι η πρόοδος των μετροπόντικων δεν αρκεί για να κρίνει το τελικό χρονοδιάγραμμα, αφού το έργο δεν είναι μόνο σήραγγες αλλά και σταθμοί, ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα, σηματοδότηση, δοκιμές και πλήρης επιχειρησιακή λειτουργία. Η βασική αιτία της μετατόπισης, όπως τη περιγράφει, είναι ο παλιός διαχωρισμός των πρόδρομων εργασιών από το κύριο έργο με διαφορετικούς αναδόχους, κάτι που, κατά την εκτίμησή του, υπονόμευσε τον απαραίτητο συγχρονισμό. Το αποτέλεσμα είναι ότι η αρχική υπόσχεση για ολοκλήρωση μέσα σε οκτώ χρόνια έχει πλέον φύγει οριστικά από το κάδρο, με εξειδικευμένες αναφορές να τοποθετούν την παράδοση της πρώτης φάσης ακόμη και στο 2032.

Η ουσία στην Αττική είναι ότι το υπουργείο επιχειρεί να δείξει πως διαθέτει ρεαλισμό και όχι μόνο ανακοινώσεις. Ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά, η Μεταμόρφωση, η πιθανή προώθηση του Ελευσίνα–Οινόφυτα και η αστική σήραγγα Ηλιούπολης συνθέτουν ένα νέο πλέγμα παρεμβάσεων, αλλά η πραγματική δοκιμασία για την κυβέρνηση βρίσκεται στη Γραμμή 4. Εκεί θα κριθεί αν η Αθήνα θα αποκτήσει πράγματι τον συγκοινωνιακό μετασχηματισμό που χρειάζεται ή αν θα συνεχίσει να ζει με έργα που προχωρούν αργά, ακριβά και με διαρκείς μεταθέσεις προσδοκιών.

Θεσσαλονίκη: Μετρό, Καλαμαριά και Flyover στην τελική δοκιμασία αξιοπιστίας

Για τη Θεσσαλονίκη, ο Νίκος Ταχιάος δίνει μια εικόνα επιτάχυνσης, αλλά και εδώ το πολιτικό βάρος είναι μεγάλο, γιατί η πόλη έχει κουραστεί από δεκαετίες υποσχέσεων. Το πρώτο και πιο άμεσο μέτωπο είναι η επέκταση του Μετρό προς Καλαμαριά, την οποία ο υφυπουργός χαρακτηρίζει «προ των πυλών». Εξηγεί, όμως, ότι πρόκειται για ένα έργο ιδιαίτερα σύνθετο, που πρέπει να ενοποιήσει διαφορετικά συστήματα και συμβάσεις με την ήδη λειτουργούσα βασική γραμμή. Γι’ αυτό και επιμένει ότι η φάση των πιστοποιήσεων και των τελικών δοκιμών, ειδικά στο σημείο της διακλάδωσης, είναι απολύτως κρίσιμη. Παράλληλα, έχει ήδη περάσει στις αρμοδιότητες του υπουργείου και η οδός Πόντου, ένα έργο που δεν είναι τμήμα του Μετρό, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά για την πρόσβαση και τη συνολική απόδοση του δικτύου στην Καλαμαριά. Την ίδια ώρα, προχωρούν και οι μελέτες για τη μεγάλη επέκταση προς τα Βορειοδυτικά, η οποία αποτελεί τον επόμενο στρατηγικό στόχο, με το υπουργείο να προετοιμάζει το φάκελο για τη διεκδίκηση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης από το επόμενο πλαίσιο.

Δίπλα στο Μετρό, το δεύτερο μεγάλο στοίχημα για τη Θεσσαλονίκη είναι το Flyover. Ο Ταχιάος εμφανίζεται βέβαιος ότι το έργο εξελίσσεται με περισσότερο από ικανοποιητικούς ρυθμούς, με πλήρη ανάπτυξη εργοταξίων και εμφανή πρόοδο στο πεδίο, ενώ η συμβατική ημερομηνία ολοκλήρωσης παραμένει η 16η Μαΐου 2027. Το πολιτικό μήνυμα εδώ είναι ξεκάθαρο: η κυβέρνηση θέλει να αποδείξει ότι η Θεσσαλονίκη έχει περάσει από την εποχή των διακηρύξεων στην εποχή της κατασκευής. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μια πόλη που, όπως λέει και ο ίδιος, είχε συνηθίσει περισσότερο στις εξαγγελίες παρά στα εργοτάξια. Μαζί με το Flyover, αναδεικνύει και τις παρεμβάσεις στην Εγνατία Οδό, στο πλαίσιο της απαιτητικής σύμβασης παραχώρησης, ως κρίσιμο τμήμα του νέου υποδομικού αποτυπώματος της Βόρειας Ελλάδας.

Αυτό που επιχειρεί να περάσει συνολικά το υπουργείο για τη Θεσσαλονίκη είναι ότι η πόλη μπαίνει σε περίοδο πραγματικής μετατόπισης. Αν η επέκταση της Καλαμαριάς παραδοθεί χωρίς νέα ανατροπή και αν το Flyover κρατήσει τον ρυθμό του, τότε θα μιλάμε για μια πόλη που δεν αλλάζει απλώς εικόνα, αλλά λειτουργία. Αν όμως υπάρξουν νέες καθυστερήσεις, η πίεση θα επιστρέψει βίαια, γιατί η κοινωνική αντοχή απέναντι σε νέα «θα» είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένη.

Κρήτη και περιφέρεια: ΒΟΑΚ, Καστέλλι, Ε65 και η μάχη να φανεί έργο σε όλη τη χώρα

Στην Κρήτη, το βάρος πέφτει σε δύο έργα που από μόνα τους αρκούν για να αποτυπώσουν τη στρατηγική σημασία του νησιού: τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης και το νέο διεθνές αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι. Ο Ταχιάος τα χαρακτηρίζει εμβληματικά και όχι άδικα. Ο ΒΟΑΚ δεν παρουσιάζεται μόνο ως νέο οδικό έργο, αλλά ως παρέμβαση ζωής και θανάτου για την οδική ασφάλεια της Κρήτης, με το υπουργείο να υποστηρίζει ότι ήδη οι παρεμβάσεις χαμηλού προφίλ στον υφιστάμενο δρόμο έχουν δώσει δείγματα αποτελεσματικότητας. Από την άλλη, το Καστέλλι προβάλλεται ως νέα αναπτυξιακή πύλη με ισχυρό αποτύπωμα για τουρισμό, επενδύσεις και το σύνολο της τοπικής οικονομίας. Στο νησί, δηλαδή, το κυβερνητικό αφήγημα είναι πιο επιθετικό: δεν μιλά απλώς για έργα που προχωρούν, αλλά για υποδομές που μπορούν να αλλάξουν τον οικονομικό χάρτη ολόκληρης της Κρήτης.

Την ίδια στιγμή, εκτός των τριών μεγάλων γεωγραφικών μετώπων, ο υφυπουργός φροντίζει να δείξει ότι η υποδομική ατζέντα δεν εξαντλείται σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο. Στην Κεντρική Ελλάδα, το βόρειο τμήμα του Ε65, στο τμήμα Καλαμπάκα–Γρεβενά, βαδίζει προς ολοκλήρωση και σύμφωνα με κυβερνητικές δηλώσεις ο στόχος παράδοσης τοποθετείται εντός του β΄ τριμήνου του 2026. Η σημασία του έργου είναι ευρύτερη από την απλή σύνδεση δύο περιοχών, αφού με την ολοκλήρωσή του ενώνεται ο ΠΑΘΕ με την Εγνατία και διαμορφώνεται ένας νέος κάθετος άξονας που επηρεάζει μεταφορές, logistics, πρόσβαση και περιφερειακή ανάπτυξη. Παράλληλα, στα έργα αποκατάστασης της Θεσσαλίας μετά τις καταστροφές Daniel και Elias, ο Ταχιάος μιλά για πλήρη ανάπτυξη εργοταξίων, με ορατά αποτελέσματα ήδη σε κρίσιμα σημεία, όπως η γέφυρα της Διάβας και το Αλιγαρόρεμα στον Βόλο.

Διαβάστε επίσης: Μεγάλα έργα υποδομών στην Ελλάδα: Στρατηγικές επενδύσεις, ανάπτυξη και ψηφιακός μετασχηματισμός

Σχετικά άρθρα:

Κάτω από τα 4.000 δολάρια ο χρυσός – FinanceNews.gr Αγρότες και κτηνοτρόφοι στα Χανιά ξεκινούν κινητοποιήσεις στις 28 Νοεμβρίου – FinanceNews.gr Αυξήσεις σε 19 επιδόματα το 2026: Ποιοι ωφελούνται και ποιοι δικαιούνται αναδρομικά Εξοπλιστικά: «Ένεση» 5 δισ. και κέρδη 1,25 δισ. για ελληνικές εταιρείες – Το σχέδιο που φέρνει επενδύσεις και ισχύ