Οικονομικός Αρμαγεδώνας για τις ΗΠΑ ο πόλεμος στο Ιράν – Εφιάλτης στασιμοπληθωρισμού, ύφεση, ενεργειακό σοκ

Ύφεση της αμερικανικής οικονομίας αν οι τιμές παραμείνουν κοντά στα 140 δολάρια το βαρέλι για το μεγαλύτερο μέρος του έτους.

Η άνοδος των τιμών που προκλήθηκε από τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν αυξάνει την οικονομική πίεση στους Αμερικανούς καταναλωτές, παρά τις προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump να παρουσιάσει τον πόλεμο ως επιτυχία.
Την Τετάρτη, ο Trump δήλωσε ότι «νικήσαμε – μέσα στην πρώτη ώρα όλα είχαν τελειώσει».
Ωστόσο, το Στενό του Hormuz παραμένει κλειστό, διακόπτοντας τη ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, ενώ το Ιράν συνεχίζει να επιτίθεται σε πλοία και προειδοποιεί ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 200 δολάρια το βαρέλι.
Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι την Κυριακή και αυξήθηκαν ξανά μέσα στην εβδομάδα.
Το μέγεθος των οικονομικών πιέσεων για τους καταναλωτές θα εξαρτηθεί κυρίως από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος και πόσο γρήγορα θα μπορέσουν τα δεξαμενόπλοια να επιστρέψουν στο Στενό του Hormuz. 
Η Rachel Ziemba, ανώτερη συνεργάτης του think tank Center for a New American Security, σημείωσε ότι αν η σύγκρουση παραταθεί, οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές και ιδιαίτερα ασταθείς για τους καταναλωτές.
Αντίθετα, αν ο πόλεμος τελειώσει γρήγορα και υπάρξει μια σταθερή και αξιόπιστη συμφωνία, οι τιμές θα μπορούσαν να επιστρέψουν σχετικά γρήγορα σε φυσιολογικά επίπεδα.

Κίνδυνος ύφεσης και ενεργειακό σοκ

Αν ο πόλεμος διαρκέσει περισσότερο από λίγες εβδομάδες, πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η αμερικανική οικονομία μπορεί να αντιμετωπίσει βαθύτερες συνέπειες, όπως στασιμοπληθωρισμό τύπου δεκαετίας του 1970 ή ακόμη και ύφεση.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) ανέφερε σε έκθεσή του ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς.
Ο Sam Ori, διευθυντής του Energy Policy Institute στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, εξήγησε ότι στο παρελθόν όταν οι τιμές του πετρελαίου έφταναν το 4 έως 5 τοις εκατό του ΑΕΠ και παρέμεναν υψηλές, αυτό οδηγούσε σχεδόν πάντα σε ύφεση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα φτάσουν τόσο γρήγορα σε αυτό το επίπεδο όπως τη δεκαετία του 1970, όταν η οικονομία τους εξαρτιόταν περισσότερο από το εισαγόμενο πετρέλαιο.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ori, ύφεση είναι πιθανή αν οι τιμές παραμείνουν κοντά στα 140 δολάρια το βαρέλι για το μεγαλύτερο μέρος του έτους.
Σε περίπτωση όμως που το Στενό του Hormuz παραμείνει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι οικονομικές συνέπειες θα μπορούσαν να εμφανιστούν πολύ πιο γρήγορα.
Ο Ori σημείωσε ότι παλαιότερα θεωρούνταν σχεδόν αδύνατο το σενάριο κλεισίματος του στενού για έξι μήνες, καθώς πολλοί αναλυτές το χαρακτήριζαν «πολύ μεγάλο για να αποτύχει».
Ωστόσο οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν αρχίσει να κλονίζουν αυτή τη βεβαιότητα.
Ο Περσικός Κόλπος παρέχει πάνω από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου μέσω δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.
Η σοβαρότητα αυτής της απειλής για την παγκόσμια οικονομία είναι, σύμφωνα με τον Ori, ένας από τους βασικούς λόγους που πολλοί πιστεύουν ότι η κρίση θα πρέπει να λυθεί σχετικά γρήγορα.

Άνοδος τιμών καυσίμων και καταναλωτικών αγαθών

Ο πόλεμος έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Patrick DeHaan, επικεφαλής ανάλυσης πετρελαίου στην εφαρμογή GasBuddy, δήλωσε στο Al Jazeera ότι ο εθνικός μέσος όρος έφτασε τα 3,59 δολάρια ανά γαλόνι, αυξημένος κατά 65 σεντ από τον Φεβρουάριο.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώνονται κοντά στις ακτές, όπου οι αμερικανικές προμήθειες βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών μπορούν ευκολότερα να κατευθυνθούν προς τη διεθνή αγορά.
Αν η σύγκρουση τερματιστεί, οι τιμές θα μπορούσαν να μειωθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Όμως κάθε εβδομάδα που συνεχίζεται ο πόλεμος μπορεί να προσθέτει ακόμη 25 έως 40 σεντ στην τιμή της βενζίνης.
Ο Robert Rogowsky, καθηγητής στο Georgetown University, σημείωσε ότι οι πολίτες με χαμηλότερα εισοδήματα θα πληρώσουν το μεγαλύτερο τίμημα αυτής της πληθωριστικής έκρηξης
Παράλληλα, η συνέχιση του πολέμου αναμένεται να αυξήσει και τις τιμές πολλών καταναλωτικών αγαθών.
Ο Peter Sand, επικεφαλής αναλυτής της πλατφόρμας ναυτιλιακών δεδομένων Xeneta, δήλωσε ότι το μπλοκάρισμα στο Στενό του Hormuz έχει ήδη προκαλέσει συμφόρηση σε λιμάνια σε όλο τον κόσμο.
Βραχυπρόθεσμα οι καταναλωτές μπορεί να μην αισθανθούν έντονα τις επιπτώσεις. Ωστόσο, αν η σύγκρουση διαρκέσει έναν μήνα ή περισσότερο, καθυστερήσεις στις παραδόσεις προϊόντων θα αρχίσουν να εμφανίζονται, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών.

Κίνδυνοι για βιομηχανία, γεωργία και τεχνολογία

Η συνέχιση του πολέμου σημαίνει επίσης ότι η Ερυθρά Θάλασσα, η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό κλειστή το 2025 λόγω επιθέσεων των Huthi, πιθανότατα θα παραμείνει κλειστή και το 2026. Η επαναλειτουργία της αναμενόταν να μειώσει το κόστος μεταφοράς και τις τιμές προϊόντων.
Προϊόντα πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο χρησιμοποιούνται άμεσα στην παραγωγή πλαστικών, φαρμάκων και λιπασμάτων. Τυχόν ελλείψεις σήμερα μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές αργότερα.
Τα λιπάσματα της περιοχής είναι απαραίτητα για τις εαρινές καλλιέργειες. Καθυστερήσεις στην προμήθειά τους θα μπορούσαν να επηρεάσουν ακόμη και τις σοδειές της επόμενης χρονιάς.
Επιπλέον, πιθανή έλλειψη ηλίου από τον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επηρεάσει την παραγωγή ημιαγωγών, προκαλώντας καθυστερήσεις στην παραγωγή αυτοκινήτων και άλλων βιομηχανικών προϊόντων.

Ο εφιάλτης του στασιμοπληθωρισμού

Η αύξηση των τιμών ενδέχεται να ενισχύσει τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμού χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης, υψηλής ανεργίας και υψηλού πληθωρισμού.
Αυτό ακριβώς συνέβη στην αμερικανική οικονομία μετά τα πετρελαϊκά σοκ της δεκαετίας του 1970.
Ο Severin Borenstein από το Energy Institute του Πανεπιστημίου Berkeley προειδοποίησε ότι υπάρχει πραγματικός φόβος επιστροφής σε παρόμοιες συνθήκες.
Ο στασιμοπληθωρισμός δημιουργεί τεράστιο δίλημμα για την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, καθώς οι δύο βασικές επιλογές της — αύξηση ή μείωση επιτοκίων — αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα.
Η μείωση των επιτοκίων μπορεί να ενισχύσει την οικονομία αλλά να αυξήσει τον πληθωρισμό, ενώ η αύξησή τους μπορεί να μειώσει τον πληθωρισμό αλλά να επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση.
Ήδη τα επιτόκια στεγαστικών δανείων έχουν αυξηθεί από 5,99% στα τέλη Φεβρουαρίου σε 6,29% στις 12 Μαρτίου.

Το μακροπρόθεσμο κόστος του πολέμου

Ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα, οι οικονομικές του συνέπειες μπορεί να επιταχύνουν βαθύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές αλλαγές.
Ο Rogowsky υποστήριξε ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν λειτουργούν ως «ένεση αδρεναλίνης» σε μια ήδη εξελισσόμενη αναδιάταξη της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς πολλές μεσαίες δυνάμεις προσπαθούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τέλος, η Heidi Peltier από το πρόγραμμα Costs of War του Πανεπιστημίου Brown προειδοποίησε ότι οι πόλεμοι δημιουργούν και μακροπρόθεσμα δημοσιονομικά βάρη, όπως τόκους χρέους και δαπάνες για τη φροντίδα βετεράνων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη πληρώσει τουλάχιστον 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε τόκους για τους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Η Peltier τόνισε ότι οι στρατιωτικές δαπάνες δημιουργούν συνήθως λιγότερες θέσεις εργασίας σε σχέση με επενδύσεις σε τομείς όπως η εκπαίδευση ή η υγεία, θέτοντας το ερώτημα: αν τα χρήματα δαπανώνται στον πόλεμο, ποιοι τομείς της οικονομίας μένουν τελικά χωρίς επενδύσεις.

www.bankingnews.gr

Source link

Σχετικά άρθρα:

Καυστική απάντηση Medvedev στον Trump: Τα αμερικανικά υποβρύχια κατά της Ρωσίας θυμίζουν… μαύρη γάτα σε σκοτεινό δωμάτιο Europeans, get ready: The terrorist attack on Nord Stream was the first warning Trump: Αποκαλύπτουμε 1 εκατ. σελίδες της υπόθεσης Epstein – Τρανταχτά ονόματα στελεχών των Δημοκρατικών Τρόμος στις ΗΠΑ με τον υπερηχητικό πύραυλο ΥJ 20 της Κίνας που βυθίζει αεροπλανοφόρα