Πληθωρισμός 2,9% το 2025 και επίμονα ακριβές υπηρεσίες: Το σήμα της Alpha Bank για το 2026

Γιατί η Ελλάδα «τρέχει» πάνω από το δυνητικό ΑΕΠ: Η Alpha Bank βλέπει το υψηλότερο παραγωγικό κενό στην Ευρωζώνη

Ως βασικό χαρακτηριστικό της τρέχουσας συγκυρίας για την ελληνική οικονομία αναδεικνύει η Alpha Bank το θετικό παραγωγικό κενό, το οποίο σύμφωνα με την ανάλυση της τράπεζας αναμένεται να παραμείνει θετικό και το 2026, επιβεβαιώνοντας ότι οι συνθήκες υπερβάλλουσας ζήτησης εξακολουθούν να διαμορφώνουν την εικόνα της αγοράς. Το συμπέρασμα περιλαμβάνεται στο τελευταίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων, όπου εξετάζονται οι παράγοντες που επηρεάζουν το παραγωγικό κενό και η σύνδεσή του με την επιμονή του πληθωρισμού, ιδιαίτερα στο σκέλος των υπηρεσιών.

Η Alpha Bank σημειώνει ότι ο πληθωρισμός, με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,9% το 2025, παρουσιάζοντας οριακή αποκλιμάκωση σε σχέση με το 2024, όταν είχε καταγραφεί στο 3%. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη ανά κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών. Η βασική πηγή διατήρησης των πληθωριστικών πιέσεων ήταν η επιτάχυνση των τιμών στις υπηρεσίες, που αυξήθηκαν με ρυθμό 4,8% το 2025 έναντι 4,4% το 2024, στοιχείο που υπογραμμίζει την ανθεκτικότητα των αυξήσεων σε τομείς που επηρεάζονται άμεσα από τη ζήτηση και το εισόδημα.

Την ίδια στιγμή, πιο ήπια ήταν η άνοδος των τιμών τόσο στα βιομηχανικά αγαθά εκτός ενέργειας, που αυξήθηκαν κατά 0,7% έναντι 1,7% το 2024, όσο και στα τρόφιμα, όπου ο ρυθμός ανόδου περιορίστηκε στο 2,1% από 2,8% την προηγούμενη χρονιά. Οι τιμές της ενέργειας κινήθηκαν και πάλι πτωτικά για τρίτο διαδοχικό έτος, αν και με επιβραδυνόμενο ρυθμό, καθώς μειώθηκαν κατά 0,7% έναντι -1,4% το 2024.

Σε επίπεδο ευρωζώνης, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,1% το 2025, χαμηλότερα από το 2,4% του 2024. Οι υψηλότερες αυξήσεις τιμών καταγράφηκαν στην Εσθονία, την Κροατία και τη Σλοβακία, ενώ οι μικρότερες στην Κύπρο και τη Γαλλία, δείχνοντας ότι η πληθωριστική εικόνα παραμένει ανομοιογενής εντός του κοινού νομίσματος.

Τι είναι το παραγωγικό κενό και γιατί έχει σημασία για τις τιμές

Η Alpha Bank επισημαίνει ότι η δυσκαμψία του πληθωρισμού στην Ελλάδα αντανακλάται στο θετικό παραγωγικό κενό, δηλαδή στην κατάσταση όπου η συνολική εγχώρια ζήτηση υπερβαίνει τις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας. Με τεχνικούς όρους, παραγωγικό κενό είναι η διαφορά μεταξύ του πραγματικού και του δυνητικού ΑΕΠ, εκφρασμένη ως ποσοστό του δυνητικού ΑΕΠ. Το δυνητικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το επίπεδο παραγωγής που μπορεί να επιτευχθεί όταν η οικονομία χρησιμοποιεί πλήρως και αποδοτικά τους παραγωγικούς συντελεστές, δηλαδή κεφάλαιο και εργασία.

Όταν το πραγματικό ΑΕΠ ξεπερνά το δυνητικό, το παραγωγικό κενό γίνεται θετικό και η οικονομία λειτουργεί σε συνθήκες «υπερθέρμανσης», καθώς η ζήτηση πιέζει το σύστημα προσφοράς και, μέσω αυτής της ανισορροπίας, μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές. Αντίθετα, όταν το πραγματικό ΑΕΠ είναι χαμηλότερο από το δυνητικό, το παραγωγικό κενό είναι αρνητικό, η οικονομία υποαπασχολεί πόρους και οι τιμές δεν έχουν ισχυρούς λόγους να κινηθούν ανοδικά.

Στην ελληνική περίπτωση, κατά την περίοδο της μεγάλης ύφεσης της περασμένης δεκαετίας, το παραγωγικό κενό ήταν έντονα αρνητικό, εξαιτίας της ραγδαίας αύξησης της ανεργίας και της εκτεταμένης αποεπένδυσης. Τότε, οι συνθήκες αδύναμης ζήτησης και υπερβάλλουσας προσφοράς αποτυπώθηκαν στον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος ήταν υποτονικός ή ακόμη και αρνητικός. Από το 2017 και μετά, με την επανεκκίνηση της ανάπτυξης, το παραγωγικό κενό συρρικνώθηκε σταδιακά, παραμένοντας αρνητικό έως και τη διετία 2020-21, όταν η πανδημία επηρέασε καθοριστικά τη λειτουργία της οικονομίας. Από το 2023, όμως, το παραγωγικό κενό έγινε θετικό, σηματοδοτώντας την επιστροφή σε περιβάλλον υπερβάλλουσας ζήτησης, εξέλιξη που συνοδεύτηκε από υψηλό δομικό πληθωρισμό.

Ποιοι τροφοδοτούν τη ζήτηση: Eργασία, τουρισμός, μισθοί

Σύμφωνα με την Alpha Bank, υπάρχουν τρεις παράγοντες που συντηρούν τη δυναμική της ζήτησης και συμβάλλουν στη διατήρηση θετικού παραγωγικού κενού. Ο πρώτος αφορά την αγορά εργασίας. Στο διάστημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,6% κατά μέσο όρο, συνεχίζοντας ανοδικά για πέμπτο συνεχόμενο έτος. Τον Νοέμβριο, ο αριθμός των απασχολούμενων ξεπέρασε τα 4,4 εκατομμύρια για πρώτη φορά από το 2010, ενώ οι άνεργοι μειώθηκαν κάτω από τις 400 χιλιάδες για πρώτη φορά από το 2008. Παράλληλα, οι πολίτες εκτός εργατικού δυναμικού υποχώρησαν στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2004, στα 2,9 εκατομμύρια.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι ο τουρισμός. Οι ταξιδιωτικές αφίξεις και εισπράξεις έφτασαν στο πρώτο ενδεκάμηνο του 2025 στα 36,7 εκατομμύρια τουρίστες και στα 23 δισ. ευρώ αντίστοιχα, ξεπερνώντας ήδη τις επιδόσεις του συνόλου του 2024. Η Alpha Bank υπογραμμίζει ότι πρόκειται για το τρίτο συνεχόμενο έτος όπου ο τουρισμός κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, γεγονός που λειτουργεί ως σταθερό «καύσιμο» για την κατανάλωση αλλά και ως μηχανισμός μεταφοράς πληθωριστικών πιέσεων στις υπηρεσίες.

Ο τρίτος παράγοντας αφορά τις ονομαστικές αποδοχές. Ο εποχικά προσαρμοσμένος Δείκτης Μισθολογικού Κόστους της ΕΛΣΤΑΤ αυξήθηκε κατά 7,6% στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, ενισχύοντας περαιτέρω την αγοραστική δυνατότητα, άρα και τη ζήτηση, σε μια οικονομία που ήδη εμφανίζει υψηλή κατανάλωση ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Επενδύσεις, Ταμείο Ανάκαμψης και χρηματοδότηση: Tο δεύτερο κύμα ενίσχυσης

Πέρα από τους κλασικούς οδηγούς της ζήτησης, η Alpha Bank επισημαίνει και τη συμβολή των επενδύσεων. Η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα, σε σημαντικό βαθμό λόγω της απορρόφησης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση της τραπεζικής χρηματοδότησης, λειτουργούν ως δεύτερο κύμα ώθησης της οικονομίας, στηρίζοντας την ανάπτυξη αλλά και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις μέσω του θετικού παραγωγικού κενού.

Πρόβλεψη για 2026: Pαραγωγικό κενό 3%, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη

Η Alpha Bank εκτιμά ότι το παραγωγικό κενό θα παραμείνει θετικό το 2026, φτάνοντας στο 3% του δυνητικού ΑΕΠ. Μάλιστα, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ελληνικό παραγωγικό κενό αναμένεται να είναι το υψηλότερο στην ευρωζώνη, γεγονός που υποδηλώνει διατήρηση ισχυρών συνθηκών ζήτησης.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο πληθωρισμός και ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθούν το 2026, αλλά θα παραμείνουν πάνω από τους αντίστοιχους μέσους όρους της ευρωζώνης, επιβεβαιώνοντας ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να κινείται σε φάση δυναμικής ανάπτυξης με ισχυρότερες πιέσεις τιμών από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ενέργεια και γεωπολιτική: O κρίσιμος παράγοντας αβεβαιότητας

Κρίσιμη παράμετρος για την πορεία του πληθωρισμού παραμένουν οι τιμές της ενέργειας. Παρότι το 2025 είχαν οριακά αρνητική συνεισφορά στον πληθωρισμό, η Alpha Bank τονίζει ότι η εξέλιξή τους συνδέεται στενά με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις, άρα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη η σταθερότητα.

Ειδικότερα, οι πρόσφατες εντάσεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν, δύο σημαντικούς παίκτες στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, ενισχύουν την αβεβαιότητα για την πορεία των διεθνών τιμών. Σε μια περίοδο όπου οι υπηρεσίες παραμένουν το «καυτό» μέτωπο του πληθωρισμού, μια νέα ενεργειακή έξαρση θα μπορούσε να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, επαναφέροντας ισχυρότερες πιέσεις στο γενικό επίπεδο τιμών.

Σχετικά άρθρα:

Κικίλιας: Η ελληνική ναυτιλία προσφέρει δουλειές με υψηλές απολαβές (vid) – FinanceNews.gr Δανία: Δεξαμενόπλοιο του σκιώδους ρωσικού στόλου φέρεται να συνδέεται με τις υπερπτήσεις drones – FinanceNews.gr Συντάξεις: Αυξήσεις, επίδομα και φοροελαφρύνσεις φέρνουν καθαρό όφελος το 2025-2027 – FinanceNews.gr Netflix: Εξαγόρασε τη Warner Bros. έναντι 72 δισ. δολαρίων – FinanceNews.gr