Στουρνάρας: «Υψηλή η κερδοφορία των τραπεζών και το 2026» – Το νέο τοπίο μετά τη μείωση επιτοκίων

Υψηλή κερδοφορία τραπεζών το 2026, υπό την προϋπόθεση συντηρητικής πιστωτικής επέκτασης, ελέγχου κόστους και επενδύσεων σε τεχνολογία

Σε μια χρονιά όπου η αποκλιμάκωση των επιτοκίων αλλάζει τις ισορροπίες για τα τραπεζικά έσοδα, οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να διαθέτουν θετικές προοπτικές για το 2026 και εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν υψηλή κερδοφορία. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος έθεσε με σαφήνεια το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινηθούν οι τράπεζες, ώστε η ανθεκτικότητα των τελευταίων ετών να μη μετατραπεί σε αδυναμία σε ένα πιο σύνθετο περιβάλλον.

Μιλώντας στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΒΕΑ, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η κερδοφορία, ακόμη και με χαμηλότερα επιτόκια, μπορεί να παραμείνει ισχυρή, αρκεί να τηρηθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις: συντηρητικά κριτήρια στην πιστωτική επέκταση, αποτελεσματική διαχείριση κόστους, προσαρμογή στις απαιτήσεις ψηφιοποίησης και διαρκείς επενδύσεις στην τεχνολογία.

Πιστωτική επέκταση: Ανάπτυξη, αλλά με «συντηρητικούς όρους»

Ο διοικητής της ΤτΕ έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα του ενεργητικού. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: η πιστωτική επέκταση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός, ούτε να στηριχθεί σε χαλαρές διαδικασίες. Αντίθετα, πρέπει να βασίζεται σε συντηρητικές αξιολογήσεις, ώστε να διατηρηθεί η ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων και να περιοριστούν οι εστίες πιστωτικού κινδύνου που παραμένουν ενεργές.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου, με τα επιτόκια χαμηλότερα, οι τράπεζες ενδέχεται να δελεαστούν να «κυνηγήσουν» όγκους χορηγήσεων για να διατηρήσουν έσοδα. Η ΤτΕ, ωστόσο, προτάσσει τη στρατηγική της ανθεκτικότητας και όχι της βραχυπρόθεσμης μεγέθυνσης.

Ψηφιοποίηση και κυβερνοασφάλεια: Η νέα γραμμή άμυνας

Ο κ. Στουρνάρας έθεσε και έναν δεύτερο άξονα που θα κρίνει την επόμενη ημέρα. Την τεχνολογική προσαρμογή. Η ψηφιοποίηση δεν αντιμετωπίζεται ως ζήτημα «εκσυγχρονισμού», αλλά ως κρίσιμο εργαλείο ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας.

Οι συνεχείς επενδύσεις στην τεχνολογία, όπως σημείωσε, είναι απαραίτητες για να θωρακιστούν οι τράπεζες από κυβερνοεπιθέσεις, να ενισχύσουν την αποδοτικότητα, να μειώσουν λειτουργικά κόστη και να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις των καταναλωτών. Σε ένα περιβάλλον όπου ο πελάτης ζητά ταχύτητα, διαφάνεια και προσωποποιημένη εξυπηρέτηση, το ψηφιακό τραπεζικό μοντέλο παύει να είναι επιλογή και γίνεται μονόδρομος.

Μερίσματα και κεφάλαια: Ο γεωπολιτικός κίνδυνος ως «αόρατος» παράγοντας

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο διοικητής της ΤτΕ στους γεωπολιτικούς κινδύνους, τους οποίους χαρακτήρισε τον πιο απρόβλεπτο και δυνητικά πιο κρίσιμο παράγοντα κινδύνου. Και εδώ το μήνυμα προς τον τραπεζικό κλάδο ήταν πρακτικό και σαφές: οι τράπεζες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το διεθνές ρίσκο όταν καθορίζουν τη μερισματική πολιτική και όταν διαμορφώνουν τα κεφαλαιακά αποθέματα.

Η ανθεκτικότητα που έχει επιτευχθεί, υπογράμμισε, δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό ούτε σε αποφάσεις με στενό, βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Στην ουσία, η ΤτΕ δείχνει ότι η επόμενη περίοδος δεν θα κριθεί μόνο από αριθμούς, αλλά και από τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου.

Μη συστημικές τράπεζες: Έμφαση στη βελτίωση ποιότητας ενεργητικού

Στο σκέλος των μικρότερων – μη συστημικών τραπεζών, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού τους. Όπως ανέφερε, η ΤτΕ κινήθηκε έγκαιρα μέσα στο 2025, επικοινώνησε με τις επηρεαζόμενες τράπεζες, ζήτησε την υποβολή σχεδίων δράσης για τη δημιουργία ενός ελάχιστου ποσοστού εποπτικών προβλέψεων και παρακολουθεί την υλοποίησή τους.

Η παρέμβαση αυτή δείχνει ότι ο στόχος είναι να αποτραπεί η επανάληψη φαινομένων που στο παρελθόν κόστισαν στη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, ειδικά σε εποχές όπου το οικονομικό περιβάλλον γίνεται πιο απαιτητικό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά ότι τα λιγότερο σημαντικά πιστωτικά ιδρύματα βελτίωσαν την ποιότητα του δανειακού τους χαρτοφυλακίου όχι μόνο μέσω εσωτερικής διαχείρισης ΜΕΔ, αλλά και μέσω εκκαθάρισης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων της Παγκρήτιας Τράπεζας και της Attica Bank, στο πλαίσιο της συγχώνευσής τους και της συμμετοχής τους στον «Ηρακλή ΙΙΙ».

Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως δείκτης ότι η εξυγίανση δεν είναι πλέον ένα θεωρητικό σχέδιο, αλλά ένα εργαλείο που αλλάζει τους συσχετισμούς. Μετά από χρόνια όπου οι μικρότερες τράπεζες βρίσκονταν συχνά σε οριακή κατάσταση, το αφήγημα πλέον μετατοπίζεται προς σταθεροποίηση, βελτιωμένη κεφαλαιακή εικόνα και δυνατότητα μεγαλύτερης παρουσίας στην αγορά.

Σύμφωνα με όσα περιέγραψε ο κ. Στουρνάρας, οι μη συστημικές τράπεζες εμφανίζουν υψηλό βαθμό πιστωτικής επέκτασης, στηρίζοντας κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τον κορμό της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, παρουσιάζουν βελτιωμένη λειτουργική κερδοφορία και υψηλή ρευστότητα, ενώ σημειώθηκε ότι η είσοδος νέων επενδυτών σε συνδυασμό με την κερδοφορία έχει επιτρέψει τη βελτίωση της κεφαλαιακής τους επάρκειας.

Το γεγονός ότι συνεχίζει να υπάρχει ενδιαφέρον για συμμετοχή επενδυτών στο μετοχικό κεφάλαιο των συγκεκριμένων ιδρυμάτων αποτελεί ένα επιπλέον σήμα: η αγορά αντιλαμβάνεται ότι οι μικρότερες τράπεζες δεν είναι πλέον «ειδική περίπτωση», αλλά σταδιακά παίζουν ρόλο στην πιστωτική λειτουργία της οικονομίας.

Στεγαστικά δάνεια: Θετικός ρυθμός μετά από 15 χρόνια

Στις χορηγήσεις προς νοικοκυριά, ο διοικητής της ΤτΕ αναγνώρισε ότι ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης παραμένει χαμηλός, αν και παρουσιάζει επιτάχυνση. Τα καταναλωτικά δάνεια αυξάνονται με ρυθμό ελαφρώς υψηλότερο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, δείχνοντας πως υπάρχει ζήτηση, αν και με προσεκτικό βηματισμό.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αφορά τα στεγαστικά. Ο ρυθμός μεταβολής έγινε πρόσφατα ελαφρά θετικός για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας για την αγορά κατοικίας. Ο κ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι η τάση αυτή αναμένεται να ενισχυθεί, τροφοδοτούμενη εν μέρει από τις εκταμιεύσεις του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ».

Υψηλή κερδοφορία χωρίς υψηλά επιτόκια

Το πιο κρίσιμο μήνυμα πίσω από τις δηλώσεις Στουρνάρα είναι ότι το τραπεζικό μοντέλο επιχειρεί να περάσει σε νέα φάση. Μέχρι σήμερα, τα υψηλά επιτόκια στήριξαν ισχυρά τα καθαρά έσοδα από τόκους. Όμως τώρα, με την αποκλιμάκωση, οι τράπεζες καλούνται να διατηρήσουν κερδοφορία με άλλους μοχλούς: υγιείς χορηγήσεις, έλεγχο λειτουργικού κόστους, ψηφιακή αποδοτικότητα και αυξημένη ασφάλεια.

Με απλά λόγια, το 2026 δεν θα είναι χρονιά «εύκολων αποδόσεων», αλλά χρονιά δομικής διαχείρισης. Και για τον κλάδο, η μεγάλη πρόκληση θα είναι να αποδείξει ότι η κερδοφορία μπορεί να παραμείνει υψηλή όχι επειδή ευνοούν οι συνθήκες, αλλά επειδή έχει βελτιωθεί ουσιαστικά η ποιότητα λειτουργίας και ρίσκου.

Διαβάστε επίσης: Έρχονται γεωπολιτικά stress tests: Τι φοβάται η ΕΚΤ για τις ελληνικές τράπεζες

Σχετικά άρθρα:

ΕΛΣΤΑΤ: Πτώση επιβατών, άνοδος εμπορευμάτων στους λιμένες το α’ τρίμηνο 2025 ΟΟΣΑ: Ανεβάζει στο 3,2% την παγκόσμια ανάπτυξη το 2025 και στο 1,2% για την ευρωζώνη Χρηματιστήριο: Νέες πιέσεις στην Coca Cola – «Μάχη» για το πρόσημο του Σεπτεμβρίου Κλιμακώνει ο Τραμπ: Νέος δασμός σε ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατό στη Γροιλανδία