Το νέο «κρας τεστ» του grid από τον ΑΔΜΗΕ: 28 GW μπαταρίες ζητούν σύνδεση – Ποιοι θα προχωρήσουν και ποιοι κόβονται

Ο ΑΔΜΗΕ ανακοίνωσε τη λίστα αιτημάτων για standalone/merchant μπαταρίες στο Σύστημα Μεταφοράς: 480 αιτήματα ισχύος 27.518 MW

Η ελληνική αγορά αποθήκευσης ενέργειας μπαίνει σε φάση ωμής αποτύπωσης της πραγματικότητας: το ενδιαφέρον των επενδυτών είναι τεράστιο, όμως το σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει τα πάντα. Αυτό ακριβώς δείχνει η λίστα που ανακοίνωσε ο ΑΔΜΗΕ για τα αιτήματα σύνδεσης σταθμών αποθήκευσης (standalone/merchant μπαταρίες) στο Σύστημα Μεταφοράς, με τα νούμερα να προκαλούν αίσθηση.

Συνολικά έχουν υποβληθεί 480 αιτήματα από το 2022 έως και τις 31/10/2025, που αντιστοιχούν σε έργα ισχύος 27.518 MW και χωρητικότητας περίπου 79.978 MWh (σχεδόν 80 GWh). Πρόκειται για μέγεθος που υπερβαίνει κατά πολύ την «ορατή» ικανότητα του δικτύου να απορροφήσει έργα σε ρεαλιστικό χρόνο, αλλά και την πραγματική δυναμική της αγοράς να χρηματοδοτήσει και να υλοποιήσει τόσο μεγάλο όγκο CAPEX χωρίς ισχυρά φίλτρα.

Ωστόσο, αρμόδιες πηγές με γνώση της διαδικασίας εκτιμούν ότι το επιμέρους χαρτοφυλάκιο που σχετίζεται με την πρόσκληση του ΥΠΕΝ για standalone μπαταρίες με αδειοδοτική «πριμοδότηση» υπολογίζεται λίγο πάνω από τα 10 GW, και αφορά κυρίως αιτήσεις του 2025 μετά την προκήρυξη της πρόσκλησης τον Μάρτιο.

Το συμπέρασμα είναι καθαρό: το επενδυτικό ενδιαφέρον «τρέχει» πολύ πιο γρήγορα από την πραγματική χωρητικότητα του συστήματος να δώσει τελικές λύσεις σύνδεσης, και αυτό σημαίνει ότι η αγορά μπαίνει σε φάση ξεκαθαρίσματος.

Από τον επενδυτικό ενθουσιασμό στο «grid reality check»

Το γεγονός ότι τα αιτήματα προσεγγίζουν τα 28 GW δεν σημαίνει ότι επίκειται «επενδυτικό κύμα» αντίστοιχης κλίμακας. Σημαίνει ότι η αποθήκευση εξελίσσεται σε νέο πεδίο ανταγωνισμού, όπου οι παίκτες προσπαθούν να κατοχυρώσουν θέση στο σύστημα, πριν κλείσει ο χώρος και πριν οι όροι σκληρύνουν ακόμη περισσότερο.

Στην πράξη, η λίστα του ΑΔΜΗΕ λειτουργεί σαν θερμόμετρο δύο τάσεων. Από τη μία, καταγράφει ότι η αποθήκευση είναι πλέον το επόμενο “must-have” της ενεργειακής μετάβασης, λόγω της υπερδιείσδυσης ΑΠΕ και των περικοπών παραγωγής που ανεβάζουν την ανάγκη εξισορρόπησης. Από την άλλη, υπογραμμίζει ότι μπαίνουμε σε περίοδο επιλογών, αποκλεισμών και ενστάσεων, καθώς το δίκτυο είναι συγκεκριμένο και το επενδυτικό «μποτιλιάρισμα» είναι ήδη εδώ.

Δεν είναι τυχαίο ότι αναλύσεις της αγοράς επισημαίνουν πως το “φάντασμα” των ενστάσεων πλανάται πάνω από τη διαμόρφωση προτεραιοτήτων, καθώς πολλοί επενδυτές ενδέχεται να θεωρήσουν ότι αδικούνται από τη σειρά ή τη θέση του έργου τους.

27.518 MW: Τι σημαίνουν τα μεγέθη και γιατί δεν μπορούν να περάσουν όλα

Τα 27.518 MW είναι ένα νούμερο που δεν έχει «αναλογικό» προηγούμενο για την ελληνική αγορά storage. Για να γίνει αντιληπτό το εύρος, αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η Ελλάδα έχει εγκαταστήσει ήδη υψηλή ισχύ ΑΠΕ και συνεχίζει να προσθέτει, όμως το σύστημα δεν σχεδιάστηκε για ταυτόχρονη είσοδο τόσο μεγάλου όγκου νέας ισχύος αποθήκευσης χωρίς χρονισμό.

Η χωρητικότητα ~80 GWh επίσης δείχνει ότι τα έργα δεν είναι μικρές μπαταρίες «συμπλήρωμα», αλλά έργα που διεκδικούν ρόλο στο ενεργειακό ισοζύγιο, στην εξισορρόπηση, στις επικουρικές υπηρεσίες και σε εμπορικές στρατηγικές αγοράς–πώλησης ενέργειας.

Εδώ προκύπτει μία κρίσιμη οικονομική παράμετρος. Όσο ανεβαίνει ο αριθμός αιτημάτων, τόσο μειώνεται η προβλεψιμότητα απόδοσης (IRR) για τους επενδυτές. Η αγορά οδηγείται σε «competition for scarcity», δηλαδή ανταγωνισμό για έναν περιορισμένο πόρο: τις προσφορές σύνδεσης και την πραγματική δυνατότητα εκμετάλλευσης της αγοράς χωρίς υπερπροσφορά υπηρεσιών αποθήκευσης.

Η πραγματική πίστα είναι τα 10 GW: Το παιχνίδι δεν θα είναι για όλους

Το πιο «βαρύ» σήμα της αγοράς δεν βρίσκεται στο headline των 28 GW, αλλά στο άτυπο συμπέρασμα των περίπου 10 GW που εκτιμάται ότι συνδέονται με την πρόσκληση του ΥΠΕΝ και αποτελούν τη ρεαλιστική δεξαμενή έργων που θα μπορέσει να περάσει σε επόμενο στάδιο.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι επενδυτές βρίσκονται μπροστά σε ένα νέο είδος risk: selection risk. Δεν αρκεί πλέον να έχει κανείς γη, τεχνολογία και χρηματοδότηση. Απαιτείται «θέση στο grid», χρόνος ωρίμανσης και ισχυρή συμμόρφωση στις προϋποθέσεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, διαμορφώνονται δύο ταχύτητες:

• Η πρώτη αφορά όσους θα καταφέρουν να μπουν γρήγορα στην προτεραιότητα, να εξασφαλίσουν όρους σύνδεσης και να κλειδώσουν χρηματοδότηση πριν κορεστεί η αγορά.
• Η δεύτερη αφορά όσους θα μείνουν πίσω, είτε λόγω χαμηλής θέσης στη λίστα είτε επειδή θα χαθούν σε διαδικασίες ενστάσεων, καθυστερήσεων ή επανασχεδιασμών.

Η λίστα δεν διαχωρίζει το «καλάθι» του ΥΠΕΝ και αυτό δημιουργεί θολό τοπίο

Ένα κρίσιμο σημείο είναι ότι η λίστα του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνει το σύνολο των αιτημάτων που έχουν υποβληθεί στον Διαχειριστή, χωρίς να αποτυπώνει διακριτά ποια εντάσσονται στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ.

Αυτό έχει δύο άμεσες συνέπειες. Πρώτον, δημιουργεί πληροφοριακή ασυμμετρία ως προς το ποιοι «παίζουν» πραγματικά στο ρυθμιστικό πλαίσιο της πρόσκλησης και ποιοι έχουν αιτήματα γενικότερου χαρακτήρα. Δεύτερον, προετοιμάζει το έδαφος για περισσότερη ένταση, καθώς σε αγορές όπου τα MW είναι περιορισμένα, η αδιαφάνεια ή η ασάφεια γεννά εύλογα αντανακλαστικά αντίδρασης.

Η αποθήκευση γίνεται «κλειδί» για το νέο μοντέλο αγοράς

Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο πόσες μπαταρίες θα μπουν, αλλά με ποιον τρόπο θα λειτουργήσουν. Η αποθήκευση προωθείται ως ο μηχανισμός που θα μειώσει περικοπές ΑΠΕ, θα στηρίξει το σύστημα σε ώρες αιχμής, θα σταθεροποιήσει τιμές και θα επιτρέψει μεγαλύτερη διείσδυση πράσινης ενέργειας.

Αλλά ταυτόχρονα, η αποθήκευση αποκτά και χαρακτήρα «χρηματιστηριακού asset». Τα merchant έργα ειδικά κινούνται με λογικές trading: αγοράζουν φθηνά όταν υπάρχει περίσσεια και πωλούν ακριβά όταν υπάρχει έλλειψη. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των έργων, τα περιθώρια arbitrage συμπιέζονται, και επομένως οι επενδυτές θα στραφούν σε άλλες πηγές εσόδων, όπως επικουρικές υπηρεσίες ή συμβολαιοποιημένα προϊόντα.

Έτσι, τα 28 GW αιτήματα είναι λιγότερο ένδειξη ότι «έρχεται κύμα» και περισσότερο ένδειξη ότι «έρχεται μάχη»: για grid, για προτεραιότητα, για κεφάλαια και τελικά για βιώσιμες αποδόσεις.

Το επόμενο διάστημα: Ππροτεραιοποίηση, ενστάσεις και το «ξεκαθάρισμα» των έργων

Το επόμενο κεφάλαιο θα κριθεί στο πώς θα προχωρήσει η διαδικασία, ποια έργα θα εξασφαλίσουν πραγματικό δρόμο προς υλοποίηση και πόσο ομαλά θα αποφευχθεί μια παρατεταμένη περίοδος ενστάσεων που μπορεί να παγώσει την αγορά.

Η λίστα του ΑΔΜΗΕ, στην ουσία, δεν είναι το τέλος. Είναι η αρχή του πιο δύσκολου μέρους: της μετάβασης από την «άδεια» στην «πρίζα». Και εκεί θα κριθεί ποιοι επενδυτές έχουν πραγματική ωριμότητα έργων και ποιοι απλώς επιχείρησαν να κατοχυρώσουν θέση σε ένα παιχνίδι υψηλού ανταγωνισμού.

Διαβάστε επίσης; Αποθήκευση ενέργειας: Έως 31 Οκτωβρίου τα αιτήματα για εγκατάσταση μεμονωμένων σταθμών

Σχετικά άρθρα:

Νέο μισθολόγιο ενστόλων: Αυξήσεις έως 276€/μήνα και αναδρομικά μέσα στις γιορτές – FinanceNews.gr ΟΠΕΚΕΠΕ: Μεταγωγή συλληφθέντων για παράνομες επιδοτήσεις στην Αθήνα υπό αυξημένη ασφάλεια – FinanceNews.gr Υπεγράφη το mega deal στον κλάδο τροφίμων: Η Κρητικός «περνά» στη Μασούτης Αγροτικό μέτωπο στην Αθήνα: Λεωφορεία και ΙΧ αντί τρακτέρ στο συλλαλητήριο την Τρίτη