Τοι ενεργειακό πόκερ Ερντογάν με τους αμερικανικούς κολοσσούς Chevron και Exxon στη Μεσόγειο

Ρητορική έντασης από την Άγκυρα για Αιγαίο, Κύπρο και Μέση Ανατολή



Chevron, Exxon και το τουρκικό ενεργειακό αφήγημα: Τι πραγματικά ισχύει πίσω από τις διαρροές για τη Μεσόγειο

 

Στο επίκεντρο έντονων συζητήσεων και πολιτικών διαρροών βρίσκεται το τελευταίο διάστημα η ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας, με την Άγκυρα να καλλιεργεί την εικόνα επικείμενων συμφωνιών με αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς. Οι αναφορές σε επαφές με τη Chevron και την ExxonMobil, που μεταδόθηκαν και από τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Τουρκία, Μανόλη Χρηστίδη, εντάσσονται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό αφήγημα της Άγκυρας, το οποίο αξίζει να αναλυθεί πέρα από τον επικοινωνιακό του θόρυβο.

Η τουρκική πλευρά επιδιώκει να παρουσιάσει τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως ηγέτη που επαναφέρει τη χώρα στο τραπέζι των μεγάλων ενεργειακών παικτών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία αναζητά επειγόντως επενδύσεις, γεωπολιτική αναβάθμιση και εξισορρόπηση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, άλλο οι επαφές και άλλο οι δεσμευτικές συμφωνίες, ιδίως όταν το πεδίο είναι η ιδιαίτερα ευαίσθητη Ανατολική Μεσόγειος.

Το σενάριο Chevron και το πολιτικό timing του Φεβρουαρίου

Οι πληροφορίες που κυκλοφορούν σε διπλωματικούς και ενεργειακούς κύκλους συγκλίνουν στο ότι η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίσει μέσα στον Φεβρουάριο μια συμφωνία-πλαίσιο ή τουλάχιστον μια δημόσια επιβεβαίωση συνεργασίας με την Chevron. Το ενδιαφέρον φέρεται να επικεντρώνεται σε έρευνες και πιθανή εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, σε συνεργασία με την τουρκική κρατική εταιρεία TPAO.

Μέχρι στιγμής, όμως, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για υπογεγραμμένο συμβόλαιο, ούτε σαφής γεωγραφικός προσδιορισμός των περιοχών που θα αφορούσε μια τέτοια συνεργασία. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Η Chevron, όπως και κάθε αμερικανικός ενεργειακός όμιλος, κινείται με αυστηρά νομικά και επενδυτικά κριτήρια και αποφεύγει εμπλοκές σε θαλάσσιες ζώνες με αμφισβητούμενο καθεστώς. Το τουρκικό αφήγημα, συνεπώς, φαίνεται να προηγείται της πραγματικότητας, με στόχο να σταλεί πολιτικό μήνυμα εντός και εκτός συνόρων.

Exxon και Ανατολική Μεσόγειος: η μεγάλη παρεξήγηση

Ακόμη πιο σύνθετη είναι η εικόνα γύρω από την ExxonMobil. Οι αναφορές σε «συμφωνία με Exxon στη Μεσόγειο» δεν επιβεβαιώνονται από καμία επίσημη πηγή και, κυρίως, δεν συμβαδίζουν με την έως τώρα στρατηγική της εταιρείας. Η Exxon δραστηριοποιείται ήδη στην Ανατολική Μεσόγειο σε περιοχές με σαφές διεθνές νομικό πλαίσιο και σε συνεργασία με κράτη που αναγνωρίζονται διεθνώς, όπως η Κυπριακή Δημοκρατία.

Οποιαδήποτε εμπλοκή της Exxon σε τουρκικά σχέδια εντός αμφισβητούμενων θαλάσσιων ζωνών θα συνιστούσε στρατηγική στροφή με σοβαρές πολιτικές και νομικές συνέπειες, κάτι για το οποίο μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία ένδειξη. Αυτό που φαίνεται να συμβαίνει είναι ότι η Άγκυρα επιχειρεί να «χτίσει» προσδοκίες και εντυπώσεις, αξιοποιώντας το κύρος της Exxon ως μοχλό γεωπολιτικής πίεσης προς την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γιατί η Άγκυρα επενδύει επικοινωνιακά στις αμερικανικές εταιρείες

Η χρονική συγκυρία των διαρροών μόνο τυχαία δεν είναι. Η Τουρκία επιδιώκει να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος ενεργειακός κόμβος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, να μειώσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία και να αποκαταστήσει διαύλους εμπιστοσύνης με την Ουάσιγκτον. Η προβολή επαφών με αμερικανικές εταιρείες εξυπηρετεί αυτό το αφήγημα, ανεξάρτητα από το αν οι συνομιλίες οδηγούν άμεσα σε συγκεκριμένα projects.

Παράλληλα, το μήνυμα απευθύνεται και στο εσωτερικό ακροατήριο, σε μια περίοδο που η τουρκική οικονομία αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις. Η εικόνα διεθνών ενεργειακών κολοσσών που «επιστρέφουν» στην Τουρκία λειτουργεί καθησυχαστικά για τις αγορές και ενισχυτικά για το προεδρικό προφίλ του Ερντογάν.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για Ελλάδα και Κύπρο

Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, οι εξελίξεις αυτές απαιτούν ψυχραιμία και καθαρή ανάγνωση. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να δείχνει ότι αμερικανικές εταιρείες αποδέχονται τουρκικές μονομερείς διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντιθέτως, το ισχύον ενεργειακό status quo βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και στις αναγνωρισμένες ΑΟΖ.

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ένα ανύπαρκτο ακόμη deal, αλλά η προσπάθεια της Άγκυρας να μετατρέψει τις φήμες και τις επαφές σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης.

Το συμπέρασμα πίσω από τον θόρυβο

Οι επαφές της Τουρκίας με Chevron και Exxon υπάρχουν σε επίπεδο διερευνητικών συζητήσεων και πολιτικών ζυμώσεων. Αυτό όμως απέχει πολύ από μια συμφωνία που θα ανατρέψει τους ενεργειακούς και γεωπολιτικούς συσχετισμούς στη Μεσόγειο.

Μέχρι να υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις και σαφές νομικό πλαίσιο, οι διαρροές εξυπηρετούν περισσότερο την επικοινωνιακή στρατηγική της Άγκυρας παρά μια πραγματική ενεργειακή στροφή.

Διαβάστε επίσης; Η Τουρκία σε συνομιλίες με την Chevron για κοινοπρακτικά έργα υδρογονανθράκων

Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.‌‌

Ροή Ειδήσεων