Υπογραφές-ορόσημο για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες: Το παρασκήνιο και οι οικονομικές προσδοκίες

Υπογράφονται οι συμβάσεις Chevron–Helleniq Energy για έρευνες υδρογονανθράκων σε 4 θαλάσσιες περιοχές. Τα οφέλη και το χρονοδιάγραμμα

Σήμερα, στο Μέγαρο Μαξίμου και παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υπογράφονται οι συμβάσεις μίσθωσης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας της Chevron με τη Helleniq Energy, εγκαινιάζοντας επισήμως έναν νέο κύκλο ερευνών υδρογονανθράκων στη χώρα.

Οι παραχωρήσεις αφορούν τέσσερις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, συνολικής έκτασης περίπου 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες σε κλίμακα ερευνητικές κινήσεις των τελευταίων ετών, με σαφή γεωοικονομική και γεωπολιτική βαρύτητα.

Διαδικασίες-εξπρές και μήνυμα επενδυτικής αξιοπιστίας

Οι σημερινές υπογραφές έρχονται 18 μήνες μετά την αρχική εκδήλωση ενδιαφέροντος των εταιρειών που ενεργοποίησε τον διαγωνισμό και λιγότερο από έναν χρόνο μετά τη δημοσίευση της προκήρυξης στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, στις 30 Απριλίου 2025.

Ο κύκλος ωρίμανσης χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση ως «χρόνος-ρεκόρ» για τα ελληνικά δεδομένα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υπό τον Σταύρο Παπασταύρου, είχε θέσει ως στόχο την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, επιδιώκοντας να εκπέμψει σήμα σταθερότητας και συνέπειας προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα.

Σε πρόσφατη τοποθέτησή του, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα οφείλει, χωρίς υπερβολές αλλά με οργανωμένο σχέδιο, να διερευνήσει αν τα πιθανά αποθέματα είναι εμπορικά αξιοποιήσιμα. Η ρητορική αυτή επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από την πολιτική φόρτιση του παρελθόντος σε μια περισσότερο τεχνοκρατική και οικονομική προσέγγιση.

Το επιχειρησιακό πλάνο: σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις

Οι πρώτες σεισμικές έρευνες στις νέες παραχωρήσεις προγραμματίζεται να ξεκινήσουν πριν από το τέλος του έτους. Δεν αποκλείεται μάλιστα να συνδυαστούν με ευρύτερα προγράμματα ερευνών στην ευρύτερη περιοχή, καθώς έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από μεγάλη εταιρεία που δραστηριοποιείται διεθνώς στον τομέα των σεισμικών καταγραφών.

Σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική στον κλάδο upstream, η διαδικασία εξελίσσεται σε στάδια: αρχικά η συλλογή και ανάλυση σεισμικών δεδομένων, ακολούθως η χαρτογράφηση πιθανών γεωλογικών στόχων και, εφόσον τα δεδομένα κριθούν ενθαρρυντικά, η διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης. Μόνο μετά την επιβεβαίωση αποθεμάτων και την εκτίμηση της εμπορικής βιωσιμότητας μπορεί να ξεκινήσει η φάση ανάπτυξης και παραγωγής.

Στο στάδιο της ερευνητικής γεώτρησης βρίσκεται ήδη το «Οικόπεδο 2» στο Ιόνιο, όπου δραστηριοποιείται η ExxonMobil σε συνεργασία με την Energean και τη Helleniq Energy. Το γεωτρύπανο αναμένεται στις αρχές του 2027, εξέλιξη που θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το επενδυτικό αφήγημα της χώρας στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Παράλληλα, η ExxonMobil και η Helleniq Energy διατηρούν δικαιώματα έρευνας σε δύο ακόμη μεγάλες θαλάσσιες περιοχές δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο πλέγμα ερευνητικής δραστηριότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οικονομικά οφέλη και ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

Η κυβέρνηση προσεγγίζει το εγχείρημα με σαφή οικονομική στόχευση. Κατά μέσο όρο, περίπου το 40% της αξίας της παραγωγής -μέσω φόρων, δικαιωμάτων και μισθωμάτων- επιστρέφει στο Ελληνικό Δημόσιο, με το ποσοστό να διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος και την παραγωγικότητα του κοιτάσματος.

Σε περίπτωση ανακάλυψης αξιοποιήσιμων αποθεμάτων, το όφελος δεν θα είναι μόνο δημοσιονομικό. Η υποκατάσταση εισαγωγών φυσικού αερίου ή πετρελαίου θα μπορούσε να περιορίσει το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο, ενισχύοντας τη μακροοικονομική σταθερότητα. Σε ένα περιβάλλον διεθνών ενεργειακών αναταράξεων, η εγχώρια παραγωγή αποκτά στρατηγική διάσταση.

Ταυτόχρονα, η παρουσία κολοσσών όπως η Chevron και η ExxonMobil λειτουργεί ως παράγοντας γεωπολιτικής θωράκισης, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Ενέργεια, επενδύσεις και γεωστρατηγική ισορροπία

Οι σημερινές υπογραφές δεν συνιστούν απλώς μια τυπική διοικητική πράξη. Αποτελούν βήμα επανατοποθέτησης της Ελλάδας σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά νέες πηγές και οδεύσεις ενέργειας.

Η επιλογή συνεργασίας με αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους υψηλού κύρους υπογραμμίζει τη βαρύτητα που αποδίδεται στην αξιοπιστία, στην τεχνογνωσία και στην πρόσβαση σε κεφάλαια μεγάλου βάθους. Η επιτυχία ή μη των ερευνών θα κριθεί από τα γεωλογικά δεδομένα. Ωστόσο, σε επίπεδο επενδυτικού σήματος, η χώρα επιχειρεί να περάσει από τη φάση της αβεβαιότητας στη φάση της συστηματικής αξιοποίησης πιθανών ενεργειακών πόρων.

Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι απλώς η ανακάλυψη κοιτασμάτων. Είναι η μετατροπή ενός φυσικού πλεονεκτήματος –εφόσον επιβεβαιωθεί– σε σταθερή πηγή εθνικού εισοδήματος, με κανόνες, διαφάνεια και στρατηγικό ορίζοντα.

Διαβάστε επίσης; Τουρκία-Chevron: «Έπεσαν» οι υπογραφές για έρευνες και γεωτρήσεις

Σχετικά άρθρα:

Αυστραλία: Η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί για τον κίνδυνο αύξησης των επιτοκίων Παγκόσμια Τράπεζα: Ανθεκτική αλλά «κουρασμένη» η παγκόσμια οικονομία το 2026 Αγροτικές ενισχύσεις: 1,2 εκατ. ευρώ ανακτήθηκαν μετά τη μεταφορά ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ Άλμα 100 θέσεων για το ΕΚΠΑ: Πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο στη λίστα Times Higher Education