Λαγκάρντ: Η ευρωζώνη βρίσκεται «ανάμεσα στο βασικό και το δυσμενές σενάριο»

Η Κριστίν Λαγκάρντ έστειλε ένα από τα πιο προσεκτικά αλλά και ανησυχητικά μηνύματα των τελευταίων μηνών για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανέφερε ότι η οικονομία της Ευρώπης έχει περάσει κάτω από το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, υποδηλώνοντας ότι οι τρέχουσες εξελίξεις δεν επιτρέπουν πλέον την άνεση των αρχικών προβλέψεων.

Η ίδια, σε συνέντευξή της στο Bloomberg Television, το διατύπωσε με πιο τεχνικούς όρους, λέγοντας ότι η ευρωζώνη βρίσκεται «ανάμεσα στο βασικό και το δυσμενές σενάριο».

Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή στην ορολογία της ΕΚΤ το «baseline» δεν είναι μια απλή εκτίμηση, αλλά το κεντρικό σενάριο πάνω στο οποίο στηρίζεται η νομισματική στρατηγική της τράπεζας. Στις προβολές του Μαρτίου, η ΕΚΤ προέβλεπε για το 2026 ανάπτυξη 0,9% στην ευρωζώνη και μέσο πληθωρισμό 2,6%, παραδεχόμενη ήδη ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αυξάνει την αβεβαιότητα, ενισχύει τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και επιβαρύνει τις προοπτικές ανάπτυξης. Παράλληλα, η ίδια η ΕΚΤ είχε ξεκαθαρίσει ότι σε εναλλακτικά, πιο δυσμενή σενάρια, η ανάπτυξη θα βρεθεί χαμηλότερα από τη βασική πρόβλεψη και ο πληθωρισμός υψηλότερα.

Με άλλα λόγια, η Λαγκάρντ δεν περιέγραψε μια οικονομία σε ελεύθερη πτώση, αλλά μια οικονομία που έχει απομακρυνθεί από την «κανονικότητα» που θεωρούσε πιθανότερη η ΕΚΤ μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα. Η ουσία της παρέμβασής της είναι ότι το σοκ από την ενέργεια και τη γεωπολιτική αστάθεια έχει ήδη αρχίσει να διαβρώνει το κεντρικό αφήγημα της ευρωπαϊκής ανάκαμψης. Αυτή η μετατόπιση είναι κρίσιμη: όταν μια κεντρική τράπεζα παραδέχεται ότι η πραγματικότητα κινείται κάτω από το βασικό της σενάριο, ουσιαστικά προειδοποιεί ότι το περιβάλλον λήψης αποφάσεων έχει γίνει αισθητά πιο εύθραυστο.

Το πρόβλημα για την ΕΚΤ είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, η ευρωζώνη παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις ενεργειακές αναταράξεις. Από την άλλη, κάθε νέα άνοδος στο ενεργειακό κόστος δεν πλήττει μόνο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά απειλεί να ξαναζωντανέψει έναν πληθωρισμό που η Φρανκφούρτη θεωρούσε ότι είχε τεθεί, έστω προσωρινά, υπό σχετικό έλεγχο. Η ίδια η Λαγκάρντ έχει υπογραμμίσει ότι η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να μειώσει τις τιμές της ενέργειας, μπορεί όμως να παρέμβει αν το ενεργειακό σοκ περάσει στον πυρήνα των τιμών, στους μισθούς και στις πληθωριστικές προσδοκίες.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πολιτική και οικονομική σημασία της δήλωσής της. Η πρόεδρος της ΕΚΤ επιχείρησε να κρατήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές, αποφεύγοντας να δεσμευτεί για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων. Το μήνυμά της ήταν ότι δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί απόφαση για το αν θα χρειαστεί αύξηση επιτοκίων, παρά το γεγονός ότι οι αγορές ήδη προεξοφλούν πιο σφιχτή στάση λόγω της ανόδου του ενεργειακού κόστους. Με αυτό τον τρόπο, η Λαγκάρντ προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο κινδύνους: να μη φανεί εφησυχαστική απέναντι στον πληθωρισμό, αλλά και να μη δώσει σήμα υπερβολικής αυστηροποίησης την ώρα που η ανάπτυξη αποδυναμώνεται.

Αναλυτικά, το σήμα που εκπέμπεται από τη Φρανκφούρτη είναι ότι η ΕΚΤ εισέρχεται ξανά σε φάση διαχείρισης κρίσης. Δεν πρόκειται ακόμη για αναθεώρηση ολόκληρης της στρατηγικής της, αλλά για μια σαφή παραδοχή ότι οι ισορροπίες επιδεινώνονται. Η ευρωπαϊκή οικονομία δείχνει να χάνει το έδαφος που είχε κερδίσει στα τέλη του 2025, όταν η κατανάλωση, οι επενδύσεις και η σχετική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δημιουργούσαν την αίσθηση σταθεροποίησης. Η εικόνα αυτή έχει πλέον θολώσει, καθώς το γεωπολιτικό σοκ λειτουργεί σαν εξωτερικός επιταχυντής αβεβαιότητας.

Σε πολιτικό επίπεδο, η παρέμβαση της Λαγκάρντ λειτουργεί και ως έμμεση πίεση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Όταν η ΕΚΤ παραδέχεται ότι η οικονομία κινείται κάτω από τη γραμμή βάσης, ουσιαστικά λέει πως η νομισματική πολιτική από μόνη της δεν αρκεί. Η ανθεκτικότητα της ευρωζώνης θα εξαρτηθεί πλέον όχι μόνο από τις αποφάσεις για τα επιτόκια, αλλά και από τη δημοσιονομική διαχείριση, την ενεργειακή στρατηγική και την ικανότητα των κρατών-μελών να απορροφήσουν νέους εξωτερικούς κραδασμούς.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Λαγκάρντ δεν ανακοίνωσε μια καταστροφή· ανακοίνωσε όμως κάτι ίσως πιο ουσιαστικό για τις αγορές και τους ευρωπαίους policymakers: ότι το κεντρικό σενάριο της ΕΚΤ δεν αρκεί πλέον για να περιγράψει την πραγματικότητα. Και όταν η πραγματικότητα μετακινείται από το «βασικό» προς το «δυσμενές», η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο όπου κάθε απόφαση νομισματικής πολιτικής θα είναι πιο δύσκολη, πιο αμφιλεγόμενη και πιο κρίσιμη.

Σχετικά άρθρα:

Ανάρτηση Γκίλφοϊλ: Φανταστική η συνάντησή μου με τον Μητσοτάκη Καραβίας: Το δημογραφικό είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει ουσιαστικά κάθε παράμετρο – Financial Report Ιρλανδία: Μειώνει το ΕΦΚ κατά 15 λεπτά του ευρώ το λίτρο στη βενζίνη και κατά 20 λεπτά στο diesel κίνησης Ρωσία: Αυξάνει τα έσοδα από το πετρέλαιο σε υψηλό 4ετίας καθώς οι τιμές εκτινάσσονται